Prawidłowe żywienie psa – jakich zasad przestrzegać

Spis treści

1. Podstawowe zasady prawidłowego żywienia psa
2. Zbilansowana dieta dla psa
3. Karma sucha a mokra – jak je łączyć?
4. Dieta gotowa a dieta domowa
5. Jak często karmić psa?
6. Szczeniak – ile razy dziennie powinien jeść?
7. Dorosły pies – jak utrzymać prawidłową wagę?
8. Senior – jak dbać o metabolizm starszego psa
9. Najczęstsze błędy w żywieniu psa
10. Czego pies nie powinien jeść
11. Objawy błędów żywieniowych
12. Jak dobrać karmę do potrzeb psa
13. Jak czytać etykiety karm dla psów
14. Dodatki funkcjonalne w karmach
15. Suplementacja jako element zdrowego żywienia psa
16. Kiedy warto wprowadzić suplementy?
17. Naturalne wsparcie dla stawów psa – ANIMALACTIN®
18. Podsumowanie
19. Bibliografia

Odpowiednio zbilansowana dieta dla psa wspiera prawidłowy wzrost i rozwój tkanek, wzmacnia odporność oraz wpływa na wygląd sierści i skóry. Pies, który otrzymuje wartościowe pożywienie, jest bardziej energiczny, odporny na choroby i rzadziej wymaga interwencji weterynaryjnej. Dlatego to właśnie prawidłowe żywienie psów jest kluczem do ich dobrego zdrowia, aktywności i długowieczności.

Podstawowe zasady prawidłowego żywienia psa

Codzienne posiłki psa powinny zawierać w swoim składzie odpowiednio zbilansowaną ilość białka, tłuszczu, węglowodanów, a także witamin i minerałów. Warto pamiętać, że zapotrzebowanie na te składniki w diecie psa będzie zależało od jego wieku, aktywności, masy ciała i przede wszystkim chorób przewlekłych.

Zbilansowana dieta dla psa

Prawidłowo zbilansowana dieta psa powinna dostarczać mu wszystkich niezbędnych składników odżywczych w odpowiednich proporcjach, podawanych najlepiej kilka razy dziennie. Poniżej znajdziesz informację o funkcji i źródłach poszczególnych składników pokarmowych w żywieniu psów.

• Białko – to jeden z najważniejszych składników odżywczych, który stanowi podstawowy budulec mięśni, wspiera regenerację tkanek i prawidłowe funkcjonowanie całego organizmu. Możemy je znaleźć zarówno w produktach roślinnych, jak i zwierzęcych. Jednak dla naszych pupili to białka zwierzęce są najbardziej wartościowe, ponieważ cechują się wyższą jakością i lepszą strawnością. Ich poziom w diecie, dla zdrowych zwierząt, powinien wynosić co najmniej 40–50%.
• Tłuszcz – stanowi główne źródło energii, dostarcza aż 2,5 razy więcej kalorii w porównaniu z białkiem czy węglowodanami. W diecie jest nośnikiem smaku i aromatu oraz umożliwia wchłanianie witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A, D, E i K). Do tej grupy należą niezwykle ważne niezbędne nienasycone kwasy omega-3, które wspierają prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego, odpornościowego, a także zdrowie stawów, skóry i sierści. Można je znaleźć w olejach z łososia, kryla czy alg. Zawartość tłuszczu w karmie powinna być nie większa niż 30%, ponieważ jego nadmiar może prowadzić do otyłości, zaburzeń trawienia oraz przeciążenia wątroby czy trzustki.
• Węglowodany – są źródłem energii oraz błonnika, regulującego pracę przewodu pokarmowego. Najlepiej, aby pochodziły z łatwostrawnych źródeł, na przykład warzyw. Psy nie mają zdefiniowanego zapotrzebowania na węglowodany ale jako względni mięsożercy są w stanie poradzić sobie z ich umiarkowaną ilością w diecie. Ich nadmiar może jednak prowadzić do nadwagi, problemów trawiennych czy cukrzycy.
• Witaminy i minerały – to niezbędne składniki, które uczestniczą w wielu procesach metabolicznych, wzmacniają odporność, wpływają na zdrowie kości, zębów, skóry i sierści oraz wspierają pracę układu nerwowego i mięśni. Najważniejsze witaminy to m.in. A, D, E, K oraz witaminy z grupy B, a kluczowe minerały to wapń, fosfor, cynk, magnez i żelazo. Zarówno niedobór, jak i nadmiar tych składników może być szkodliwy, dlatego ich ilość w diecie psa powinna być ściśle zbilansowana.

Karma sucha a mokra – jak je łączyć?

Na rynku dostępne są karmy mokre, suche i półwilgotne. Karmy mokre charakteryzują się wyższą wilgotnością, co lepiej wpływa na nawodnienie organizmu, są też często łatwiej strawne i bardziej smakowite dla zwierząt. Karmy suche, jak nazwa wskazuje, mają dużo niższą zawartość wody dzięki czemu termin ich przydatności jest dłuższy, mają dużą gęstość kaloryczną ale niestety są bardziej przetworzone i często mniej smaczne. Jeśli chcemy stosować oba te rodzaje karm w codziennym żywieniu naszego psa, najlepiej rozdzielić je na poszczególne posiłki tzn. rano mokra karma, a wieczorem sucha. Jest to tak zwany mieszany model żywienia psa, jednak często stwarza on problemy opiekunom ze względu na trudność z określeniem dokładnej wagi poszczególnych posiłków, co często przyczynia się do nadwagi psów.

Dieta gotowa a dieta domowa

Zarówno gotowe karmy komercyjne, jak i domowe posiłki przygotowane w domu, powinny być odpowiednio dobrane i zbilansowane pod każdego pupila. Każde z tych rozwiązań ma swoje wady i zalety, dlatego zastanawiając się nad modelem żywienia naszego psa, musimy uwzględnić nie tylko jego potrzeby ale również nasz czas i kwestie finansową.

Jak często karmić psa?

To ile razy dziennie pies powinien dostawać posiłki zależy od wielu czynników. Na początku należy zwrócić uwagę na:

• wiek – młode zwierzęta karmimy częściej, najlepiej kilka razy dziennie,
• aktywność fizyczną – u psów aktywnych staramy się dawać częściej mniejsze posiłki,
• choroby przewlekłe np. cukrzyca czy refluks,
• wielkość psa – psy mniejszych ras lepiej jest karmić częściej małymi porcjami.

Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej na ten temat odwiedź stronę: Ile razy dziennie karmić psa

Szczeniak – ile razy dziennie powinien jeść?

Szczenięta mają wysokie zapotrzebowanie na składniki odżywcze oraz potrzebują stałego dopływu energii. Jednocześnie ich żołądki nie są w stanie pomieścić dużych ilości pokarmu na raz, dlatego tak ważne jest, aby podawać im niewielkie, ale częste posiłki. Zapobiegnie to przeciążeniu układu pokarmowego oraz pomoże utrzymać równomierny poziom energii. Szczenięta do 3 miesiąca życia powinny być karmione nawet 4-5 razy dziennie, starszym szczeniakom wystarczy 3-4 razy dziennie.

Więcej ważnych informacji o diecie szczeniaka znajdziesz na: Dieta szczeniaka – ile powinien jeść

Dorosły pies – jak utrzymać prawidłową wagę?

W przypadku dorosłych psów, jeśli nie chorują na choroby przewlekłe, które wymagają specjalnego żywienia, optymalnie powinny dostawać posiłki 2-3 razy na dzień. Ważna jest regularność w podawaniu oraz najlepiej, równe odstępy między posiłkami. Wielkość i kaloryczność samych porcji zależy od masy ciała, aktywności i sylwetki zwierzaka.

Senior – jak dbać o metabolizm starszego psa

Starsze psy już nie są tak aktywne jak kiedyś, jednocześnie ich metabolizm spowalnia. Dodatkowo większość z nich zaczyna cierpieć na różne choroby, które często mogą wymagać specjalnego postępowania dietetycznego. Na pewno, komponując posiłki dla psiego seniora, powinno się pamiętać o wsparciu stawów i układu nerwowego. Ważne jest dobrej jakości białko, dodatek kwasów omega-3, witaminy E i z grupy B oraz glukozaminy, chondroityny, kolagenu, MSM czy czarciego pazura. Ważne jest regularne kontrolowanie wagi i kondycji psa seniora — nadwaga może dodatkowo obciążać stawy i układ krążenia.

Najczęstsze błędy w żywieniu psa

Opiekunom psów, mimo dobrych chęci, często zdarza się popełniać błędy żywieniowe. Najczęściej zwierzęta są nadmiernie dokarmiane, w stosunku do ich masy ciała i aktywności, co przyczynia się do nadwagi, a następnie do otyłości, chorób stawów, serca czy cukrzycy. Również bardzo często zwierzęta dostają resztki ze stołu, co może być dla psa szkodliwe lub trudne do strawienia, ze względu na przyprawy, sól i inne składniki. Kolejnym błędem jest nieregularne karmienie, co może sprzyjać problemom trawiennym i wahaniom energii. Zdarza się też, że opiekunowie zapominają, że zwierzęta powinny mieć stały dostęp świeżej wody.

Jeśli chcesz się dowiedzieć ile powinien jeść Twój pies odwiedź stronę: Ile powinien jeść pies

Czego pies nie powinien jeść

Niektóre produkty spożywcze, choć nieszkodliwe dla ludzi, mogą być toksyczne lub niebezpieczne dla psa. Należą do nich między innymi:

• Czekolada – zawiera teobrominę, która jest trująca dla psów i może powodować objawy żołądkowo-jelitowe, drgawki, zaburzenia rytmu a nawet zatrzymanie akcji serca.
• Winogrona i rodzynki – mogą prowadzić do ostrej niewydolności nerek.
• Cebula i czosnek – zawierają związki uszkadzające czerwone krwinki, ich nadmierne spożycie prowadzi do anemii.
• Kości drobiowe (gotowane) – łatwo się kruszą, powodując uszkodzenia przewodu pokarmowego lub zadławienie.
• Słodycze i produkty z ksylitolem – ksylitol może wywołać nagły spadek poziomu cukru we krwi, prowadzący do drgawek, śpiączki, a nawet śmierci.
• Kawa i herbata – zawierają kofeinę i teobrominę, która działa toksycznie na układ sercowo-naczyniowy i nerwowy psa.
• Ciasto drożdżowe – może fermentować w żołądku, powodując wzdęcia i ból.

Po spożyciu przez psa któregokolwiek z wyżej wymienionych produktów, jak najszybciej należy skontaktować się z lekarzem weterynarii. Nawet niewielkie ilości, szczególnie u małych psów, mogą spowodować duże problemy.

Objawy błędów żywieniowych

Nieprawidłowa dieta dla psa może powodować wystąpienie u niego problemów żołądkowo- jelitowych takich jak biegunki, zaparcia, wymioty, wzdęcia, gazy, nadmierny przyrost wagi lub wręcz przeciwnie – chudnięcie. Nieodpowiednia podaż kalorii i substancji odżywczych może powodować spadek aktywności, osłabienie czy niechęć do zabawy. Z czasem, jeśli dieta dla psa jest niedoborowa w kwasy omega-3 czy cynk, dochodzi do zmatowienia sierści i jej nadmiernego wypadania. Jeśli takie objawy utrzymują się dłużej, warto skonsultować się z lekarzem weterynarii. Wczesna reakcja i korekta diety pozwalają szybko przywrócić równowagę organizmu i zapobiec poważniejszym schorzeniom.

Jak dobrać karmę do potrzeb psa

Dieta dla psa powinna być zawsze dopasowana indywidualnie – do wieku, masy ciała, rasy, poziomu aktywności oraz ewentualnych alergii czy chorób przewlekłych.

• Wiek – szczenięta potrzebują niewielkich posiłków kilka razy dziennie, bogatych w białko, tłuszcze i zawierających odpowiedni stosunek wapnia i fosforu. Psi seniorzy za to wymagają karm o obniżonej kaloryczności, ale o wysokiej zawartości łatwo przyswajalnego białka, bogatych w witaminy i składniki mineralne oraz składniki wspierające stawy i odporność.
• Masa ciała i rasa – psy małych ras mają szybszy metabolizm i potrzebują bardziej energetycznych posiłków w mniejszych porcjach, w porównaniu do psów dużych ras.
• Poziom aktywności – psy pracujące, sportowe lub bardzo aktywne powinny otrzymywać karmy wysokoenergetyczne, o wyższej zawartości białka i tłuszczu, które stanowią ich główne źródło energii.
• Alergie i nietolerancje pokarmowe – w takich przypadkach najlepiej sprawdzają się karmy monoproteinowe (z jednym źródłem białka) lub hypoalergiczne.

Jak czytać etykiety karm dla psów

Przed zakupem karmy dla psa, należy zwrócić uwagę na jej skład. Producenci karm mają obowiązek umieszczenia go na etykiecie opakowania. Skład surowcowy to lista składników karmy, wymieniona w kolejności od tych występujących w największej ilości do najmniejszej. W przypadku zdrowych psów szczególnie istotne jest, aby na pierwszym miejscu widniało źródło białka, czyli mięso lub ryby, które stanowią podstawę wartościowego pożywienia. Warto również zwrócić uwagę na zawartość zbóż i wypełniaczy, których w karmie powinno być jak najmniej. Przed zakupem należy też sprawdzić czy karma jest pełnoporcjowa i może być podstawą diety.

Więcej informacji o tym jak czytać skład karm znajdziesz na stronie: Jak sprawdzać skład karmy dla zwierząt

Dodatki funkcjonalne w karmach

W wysokiej jakości karmach często można znaleźć różne dodatki, które mają za zadanie wspierać zdrowie psa. Są to np:

• kwasy tłuszczowe omega-3, których rolą jest wsparcie odporności, pracy mózgu, serca oraz kondycji skóry i sierści;
• pro- i prebiotyki – wspierają florę bakteryjną jelit, poprawiają trawienie i odporność;
• antyoksydanty (witamina E, selen) – spowalniają procesy starzenia i wzmacniają układ immunologiczny;
• glukozamina, chondroityna, kolagen – chronią i regenerują chrząstki stawowe.

Suplementacja jako element zdrowego żywienia psa

Odpowiednio zbilansowana dieta dla psa to podstawa jego zdrowia i dobrej kondycji, jednak w niektórych sytuacjach warto ją wzbogacić o suplementy diety. Suplementacja nie zastępuje pełnowartościowego pożywienia, lecz stanowi jego uzupełnienie, wspierając organizm w okresach zwiększonego zapotrzebowania. Jest szczególnie korzystna u psów starszych, aktywnych fizycznie, a także w czasie rekonwalescencji po chorobie lub zabiegu.

Kiedy warto wprowadzić suplementy?

Suplementacja jest zalecana w okresie zwiększonego zapotrzebowania na określone składniki pokarmowe lub jako profilaktyka różnych chorób np. stawów. Warto ją rozważyć w następujących sytuacjach:

• u psów sportowych, pracujących lub bardzo aktywnych, które potrzebują wsparcia regeneracji mięśni i stawów;
• u psów dużych ras, starszych lub z predyspozycjami do schorzeń ortopedycznych;
• po urazach, operacjach lub chorobach, kiedy organizm potrzebuje dodatkowych składników wspomagających regenerację;
• w sytuacjach stresowych np. zmiany otoczenia, podróży, wystaw lub rozłąki z opiekunem.
• u psów starszych – u których metabolizm zwalnia, pojawiają się problemy ze stawami, pamięcią czy objawy demencji;
• przy chorobach wątroby, nerek, serca czy stawów jako wsparcie leczenia.

Więcej informacji o suplementach na stawy dla psów znajdziesz na: ANIMALACTIN® Stawy – Duży Pies

Naturalne wsparcie dla stawów psa – ANIMALACTIN®

ANIMALACTIN® to naturalnych suplementach wspierających stawy, zawierający w swoim składzie MicroLactin®, czyli koncentrat białek mleka pochodzący od nowozelandzkich,
hiperimmunizowanych krów. Pomaga on łagodzić stany zapalne,zmniejszać sztywność stawówipoprawiać ich ruchomość. Dostępny jest on w postaci proszku dosypywanego do jedzenia. Więcej informacji można znaleźć na stronie: https://animalactin.eu/badania-naukowe/

Podsumowanie

Zdrowe żywienie psa to nie tylko wybór dobrej karmy, ale też dbałość o regularność posiłków, odpowiednie proporcje składników i kontrolę porcji. Każdy pies ma inne potrzeby, dlatego warto dobierać dietę i suplementy indywidualnie, najlepiej w porozumieniu z lekarzem weterynarii. Profilaktyka to klucz do długiego i aktywnego życia psa – odpowiednio zbilansowana dieta, ruch i suplementacja to najlepszy sposób, by Twój pupil cieszył się zdrowiem przez wiele lat.

Bibliografia

1. Ceregrzyn M., Barszczewska B. Podstawy żywienia psów i kotów, Wrocław, 2016
2. D. Guidi, Żywienie i dietetyka psów i kotów. Przewodnik dla lekarza weterynarii, 2021
3. Michael S. Hand, Craig D. Thatcher, Rebecca L. Remillard, Phillip Roudebush, Bruce J. Novotny, Small Animal Clinical Nutrition, 5th Edition, 2010
4. M. Bulc, Toksyczność ksylitolu u psów, Weterynaria w praktyce, 11-12/2014
5. R. Schmid, Najczęściej występujące substancje trujące dla zwierząt domowych, Weterynaria po dyplomie, 2025

Klaudia Kuczyńska

lekarz weterynarii