Jak wybrać dobry probiotyk dla psa?

Spis treści

1. Czym są probiotyki?
2. Funkcje probiotyków
3. Jaka jest różnica między probiotykiem, prebiotykiem i postbiotykiem?
4. Witaminy dla psa - dlaczego ich wchłanianie zależy od jelit?
5. Zadania flory jelitowej psa
6. Probiotyki - działanie i podawanie
7. Jak działa probiotyk w organizmie psa.
8. Kiedy podawać probiotyki psu?
9. Jak długo należy stosować probiotyki u psa?
10. Jak podawać prawidłowo probiotyk psu?
11. Czy probiotyk dla ludzi jest dobry dla psa? Czy można podać psu probiotyk przeznaczony dla ludzi?
12. Ludzki probiotyk dla psa
13. Jaki probiotyk dla psa wybrać?
14. Podsumowanie

Czym są probiotyki?

Według definicji Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) oraz Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) probiotyki to „żywe drobnoustroje, które podane w odpowiedniej ilości wywierają korzystny wpływ na zdrowie gospodarza”. Są to głównie bakterie oraz drożdże kolonizujące przewód pokarmowy. Ich obecność pozytywnie wpływa na układ pokarmowy, odpornościowy i ogólny stan zdrowia psa. Najczęściej wykorzystywane szczepy probiotyczne dla psów to bakterie z grup Lactobacillus (np. acidophilus, plantarum, rhamnosus) i Bifidobacterium (np. animalis, longum, bifidum), a także Enterococcus faecium oraz drożdże Saccharomyces cerevisiae.

Funkcje probiotyków

• Stabilizacja równowagi mikrobioty jelitowej – probiotyki redukują ryzyko wystąpienia biegunek, szczególnie tych poantybiotykowych, o podlożu stresowym lub wynikających z nagłej zmiany diety. Wybrane szczepy probiotyków kolonizują nabłonek jelitowy, konkurując z patogenami, takimi jak Escherichia coli czy Salmonella, o miejsca adhezji i o składniki odżywcze. 
• Produkcja bakteriocyn (naturalnych substancji antybakteryjnych) i krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych (SCFA), m.in. maślanu, który odżywia enterocyty i kolonocyty (komórki jelit). Wytwarzany kwas mlekowy obniża pH w jelitach, tworząc środowisko niekorzystne dla patogenów oraz jednocześnie zwiększając biodostępność składników mineralnych, takich jak wapń i magnez.
• Stymulacja produkcji przeciwciał w jelitach, które wspomagają odporność miejscową. Równocześnie  probiotyki wyciszają stany zapalne poprzez regulację aktywności limfocytów oraz hamowanie produkcji cytokin prozapalnych. 
• Synteza niektórych witamin (głównie z grupy B i witaminy K) niezbędnych dla prawidłowej pracy układu nerwowego oraz przebiegu procesu krzepnięcia krwi. 
• Stymulacja wydzielania mucyn (głównego składnika śluzu występującego w przewodzie pokarmowym) oraz wzmocnienie połączeń ścisłych w nabłonku jelit. Jelita pozostają szczelne i nie przepuszczając szkodliwych substancji do organizmu. 
• Regulacja procesów fermentacji, które poprawiają perystaltykę jelit, co zmniejsza problem uciążliwych gazów i wzdęć.
• Udział w osi jelito-mózg (gut-brain axis). W badaniach wykazano, że suplementacja określonymi szczepami, m.in. Bifidobacterium longum, wiązała się z obniżeniem poziomu kortyzolu (hormonu stresu) oraz redukcją objawów stresu i lęku, takich jak nadmierna reaktywność czy lęk separacyjny. Równocześnie wykazano różnice w składzie mikrobioty między psami zdrowymi a osobnikami z zaburzeniami behawioralnymi, w tym agresją i lękliwością. 

Jaka jest różnica między probiotykiem, prebiotykiem i postbiotykiem?

Często te pojęcia są używane zamiennie, co jest błędem. Probiotyki to żywe mikroorganizmy, które podane w odpowiedniej ilości wywierają korzystny wpływ na zdrowie gospodarza. Ich nazwa pochodzi od greckiego „pro bios”, co oznacza „dla życia”. U zwierząt probiotyki kolonizują głównie przewód pokarmowy, w tym jelito cienkie i grube,  niektóre szczepy znajdują się również w jamie ustnej, gardle, układzie moczowo-płciowym oraz na skórze.

Zgodnie z aktualnymi wytycznymi International Scientific Association for Probiotics and Prebiotics (ISAPP), prebiotyki stanowią selektywnie wykorzystywane przez mikroorganizmy substancje, które korzystnie wpływają na zdrowie gospodarza. Należą do nich węglowodany z grupy oligosacharydów i polisacharydów (FOS – fruktooligosacharydy, MOS – mannanoligosacharydy, inulina, laktuloza, celuloza), które nie podlegają hydrolizie enzymatycznej w górnym odcinku przewodu pokarmowego, docierają w niezmienionej formie do jelita grubego, gdzie są metabolizowane przez korzystne szczepy bakterii i przyczyniają się do ich namnażania. 

Postbiotyki definiowane są jako preparaty składające się z nieożywionych drobnoustrojów i/lub ich składników, wykazujące udokumentowany efekt zdrowotny. To między innymi krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe (SCFA), m.in. maślan, propionian i octan; peptydy antybakteryjne, enzymy, polisacharydy oraz lizaty bakteryjne. Działają bezpośrednio na układ immunologiczny i barierę jelitową, bez konieczności kolonizacji jelit przez żywe bakterie.

Synbiotyki są preparatami łączącymi probiotyk z odpowiednio dobranym prebiotykiem, co wywołuje efekt synergii i ułatwia bakteriom adaptację w nowym środowisku.

Witaminy dla psa – dlaczego ich wchłanianie zależy od jelit?

Jelita psa są miejscem, gdzie odbywa się wchłanianie wielu witamin, zwłaszcza tych rozpuszczalnych w tłuszczach (A, D, E, K) oraz niektórych witamin z grupy B, w tym B12. Bakterie jelitowe same są zdolne do produkcji niektórych witamin (z grupy B oraz witaminy K). Produkty metabolizmu bakterii jelitowych pomagają utrzymać optymalne pH w świetle jelit. Odpowiednie zakwaszenie środowiska jest niezbędne do wchłaniania mikroelementów. Część bakterii komensalnych, wytwarza enzymy m.in fitazy, które  degradują związki ograniczające wchłanianie składnników mineralnych, takich jak fityniany. Produkty fermentacji bakteryjnej (m.in maślan) stanowią główne źródło energii dla komórek nablonka jelit. Częstym problemem u psów jest sytuacja, w której mimo podawania zbilansowanej, wysokojakościowej karmy, dochodzi do niedoborów witamin. Przyczyną jest zazwyczaj dysbioza oraz towarzyszący jej subkliniczny stan zapalny. Stan ten prowadzi do zniszczenia struktury kosmków jelitowych, zwiększenia przepuszczalności bariery jelitowej (tzw. „nieszczelne jelito”) oraz obniżenia biodostępności składników odżywczych.

Najlepszym sposobem na wyjście z niedoborów jest stosowanie jednocześnie odpowiednich szczepów probiotycznych  oraz witamin o dużej biodostepności. Stabilizacja mikrobioty przywraca szczelność bariery jelitowej, co jest warunkiem koniecznym do optymalnego wykorzystania suplementacji. Warto stosować suplementy witaminowe dedykowane psom, które można znaleźć na przykład w ofercie ANIMALACTIN – witaminy dla psów.

Zadania flory jelitowej psa

Mikrobiota jelitowa to dynamiczny i złożony ekosystem złożony z bakterii, wirusów, grzybów, archeonów oraz pierwotniaków. Termin mikroflora ma charakter historyczny, mikrobiota odnosi się do rzeczywistego składu mikroorganizmów, zaś mikrobiom obejmuje geny wszystkich drobnoustrojów zasiedlające dane środowisko, np. organizm psa. Skład mikrobioty jest unikalny dla każdego psa. Zależy od genetyki, wieku, środowiska życia oraz od sposobu żywienia. Mikrobiota odpowiada za utrzymanie homeostazy organizmu, a jej prawidłowa równowaga mikrobiologiczna (eubioza) jest kluczowa dla zdrowia psa. W jej skład wchodzą również potencjalne patogeny, które przy nadmiernej dominacji mogą prowadzić do dysbiozy. 

Do podstawowych funkcji mikrobioty jelitowej należy neutralizacja toksyn dostarczanych z pożywieniem, regulacja pH przewodu pokarmowego oraz hamowanie kolonizacji patogenów poprzez konkurencję o miejsce do adhezji i o składniki odżywcze. Mikrobiota reguluje liczne procesy fizjologiczne, w tym proces trawienia, syntezę witamin (szczególnie witaminy K i witamin z grupy B – B1, B2, B12, biotyny oraz kwasu foliowego), metabolizm kwasów żółciowych oraz neutralizację ksenobiotyków. Ponadto mikrobiota wpływa na prawidłowe różnicowanie enterocytów (komórek nabłonka jelit) i komórek GALT (Gut-Associated Lymphoid Tissue), co jest istotne dla rozwoju odpowiedzi immunologicznej. Poprzez wytwarzanie substancji przeciwdrobnoustrojowych, takich jak bakteriocyny, oraz modulację środowiska jelitowego, ogranicza rozwój mikroorganizmów chorobotwórczych.

Mikrobiota jelitowa uczestniczy także w utrzymaniu ciągłości i szczelności bariery jelitowej, dzięki czemu zapobiega reakcjom nadwrażliwości pokarmowej. Coraz więcej badań wskazuje również na udział mikrobioty w osi jelito-mózg, gdzie wpływa na stabilizację emocji, reaktywność na stres oraz procesy poznawcze. Dysbioza, jest powiązana nie tylko z chorobami przewodu pokarmowego, takimi jak biegunki, zapalenia jelit czy nieswoiste zapalenia jelit (IBD), ale również z zaburzeniami metabolicznymi, immunologicznymi oraz problemami behawioralnymi.

Probiotyki – działanie i podawanie

Jak działa probiotyk w organizmie psa.

Po podaniu doustnym probiotyk musi przetrwać w niekorzystnych warunkach panujących w górnym odcinku przewodu pokarmowego, w tym w kwaśnym środowisku żołądka oraz być odporny na działanie enzymów trawiennych. Szczepy o potwierdzonej skuteczności są odporne na kwas solny i sole kwasów żółciowych, co umożliwia im dotarcie do jelita cienkiego i grubego w formie metabolicznie aktywnej. Po dotarciu do jelit szczepy probiotyczne wykazują zdolność do adhezji do receptorów nabłonka jelitowego i konkurują z drobnoustrojami patogennymi o miejsca bytowania oraz o dostęp do składników odżywczych.

Jednym z kluczowych mechanizmów działania probiotyków jest produkcja metabolitów, takich jak kwas mlekowy, bakteriocyny oraz krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe (SCFA), w tym maślan, propionian i octan. Obniżenie pH treści jelitowej tworzy środowisko niekorzystne dla rozwoju patogenów, takich jak Escherichia coli, Clostridium czy Salmonella. SCFA stanowią źródło energii dla komórek nabłonka jelitowego, stymulują produkcję ochronnej warstwy śluzu i wzmacniają integralność połączeń ścisłych między enterocytami, co uszczelnia barierę jelitową i uniemożliwia wniknięcie endotoksyn do krążenia ogólnego. 

Probiotyki wpływają również na funkcjonowanie układu odpornościowego jelit, stymulując aktywność tkanki limfatycznej związanej z jelitami (GALT). Zwiększają produkcję wydzielniczej immunoglobuliny A (IgA), która stanowi pierwszą linię obrony przed patogenami. Jednocześnie probiotyki modulują przebieg odpowiedzi zapalnej poprzez regulację aktywności komórek dendrytycznych i limfocytów T oraz równowagi pomiędzy cytokinami pro- i przeciwzapalnymi, co zapobiega nadmiernym reakcjom zapalnym i autoimmunologicznym. 

Dodatkowo bakterie probiotyczne wspomagają procesy trawienia i wchłaniania składników odżywczych. Poprzez stabilizację mikrobioty jelitowej poprawiają biodostępność witamin i minerałów, uczestniczą w biosyntezie witamin z grupy B oraz witaminy K, a także regulują przemiany kwasów żółciowych, co jest szczególnie istotne w przypadku zaburzeń czynnościowych wątroby i trzustki. Niektóre bakterie probiotyczne wydzielają enzymy trawienne (np. laktazę, lipazy), które wspomagają trawienie w świetle jelita jeszcze zanim zrobią to enzymy trzustkowe psa. Ze względu na brak trwałej kolonizacji jelit, utrzymanie korzystnych efektów wymaga regularnego stosowania preparatów probiotycznych.

Kiedy podawać probiotyki psu?

Stosowanie probiotyków stanowi ważny element profilaktyki oraz terapii wspomagającej zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego i układu odpornościowego u psów i kotów. Ich zastosowanie jest szczególnie uzasadnione w sytuacjach sprzyjających zaburzeniom równowagi mikrobiologicznej jelit.

• Antybiotykoterapia – antybiotyki, poza działaniem przeciwbakteryjnym wobec patogenów, zabijają również korzystne szczepy bakterii, prowadząc do dysbiozy. Suplementacja probiotykami w trakcie leczenia oraz przez co najmniej kilka dni po jego zakończeniu zmniejsza ryzyko biegunek poantybiotykowych i wspiera odbudowę bariery jelitowej. Zaleca się zachowanie odpowiedniego odstępu czasowego pomiędzy podaniem antybiotyku i probiotyku, o ile producent nie wskazuje inaczej.
• Stres – przeprowadzka, transport, udział w wystawach czy wizyty w gabinecie weterynaryjnym aktywują oś podwzgórze–przysadka–nadnercza (HPA), prowadząc do wzrostu poziomu kortyzolu, co powoduje zwiększoną przepuszczalność nabłonka jelitowego (tzw. leaky gut). Profilaktyczne zastosowanie probiotyku dla psów  kilka dni przed planowanym wydarzeniem może ograniczyć ryzyko wystąpienia biegunek o podłożu stresowym.
• Zmiana diety – wprowadzenie nowej karmy może prowadzić do przejściowych zaburzeń trawienia. Probiotyki wspomagają adaptację mikrobioty jelitowej oraz procesów enzymatycznych, zmniejszając ryzyko biegunek, wzdęć i nadmiernej fermentacji.
• Problemy gastroenterologiczne – ostre i przewlekłe biegunki, gazy czy wzdęcia są często spowodowane dysbiozą. Suplementacja probiotykami sprzyja przywróceniu eubiozy oraz wspiera miejscową odpowiedź immunologiczną w obrębie GALT, co ma znaczenie zarówno w terapii, jak i w zapobieganiu nawrotom objawów. W przypadku enteropatii białkogubnych (PLE) oraz  nieswoistego zapalenia jelit (IBD), probiotyki wspierają proces remodelingu mikrobioty, co jest niezbędne do przywrócenia funkcji chłonnych jelit i ograniczenia przewlekłego stanu zapalnego błony śluzowej.
• Choroby skóry – u psów z atopowym zapaleniem skóry (AZS) probiotyki modyfikują odpowiedź immunologiczną z profilu Th2 (alergicznego) na Th1, co realnie wpływa na obniżenie indeksu świądu (CADESI), co w niektórych przypadkach umożliwia redukcję dawek glikokortykosteroidów.
• Zdrowie układu moczowego – wybrane szczepy bakterii probiotycznych wspomagają redukcję szczawianów wapnia, co minimalizuje ryzyko powstawania bolesnych kamieni nerkowych.
• Okres okołoporodowy i laktacja – suplementacja u suk w ostatnim trymestrze ciąży oraz w trakcie laktacji pozwala na przekazanie dobrych bakterii potomstwu, co buduje odporność szczeniąt już od pierwszych dni życia.
• Odsadzanie – probiotyki chronią szczenięta przed groźnymi biegunkami wirusowymi i bakteryjnymi w momencie, gdy odporność przekazana od matki spada, a własna nie jest jeszcze w pełni ukształtowana. 
• Psy starsze – u pacjentów geriatrycznych dochodzi do osłabienia odporności oraz spadku wydajności procesów trawiennych. Probiotyki stabilizują mikrobiotę ograniczając stany zapalne, poprawiają biodostępność składników pokarmowych oraz wspierają apetyt.

Jak długo należy stosować probiotyki u psa?

Czas podawania probiotyków nie jest uniwersalny  i zależy od celu terapii, stanu klinicznego zwierzęcia oraz  stosowanych szczepu. Chociaż pierwsze efekty kliniczne (np. poprawa konsystencji kału) są często mierzalne już po 1-3 dniach, pełna kolonizacja jelit to procesy długofalowe. Standardowa kuracja trwa zwykle od 2 do 4 tygodni. W przypadku odbudowy mikrobioty jelitowej po antybiotykoterapii zaleca się kontynuowanie suplementacji przez co najmniej tydzień po zakończeniu leczenia, aby przywrócić równowagę mikrobiologiczną. Probiotyk należy podawać w odstępie minimum 2-4 godzin od dawki antybiotyku, aby zapobiec bezpośredniej inaktywacji mikroorganizmów probiotycznych przez lek obecny w świetle jelita.

Przy przewidywanym stresie, takim jak podróż, wystawa lub wizyta u lekarza weterynarii, suplementację warto rozpocząć kilka dni wcześniej. Podawanie preparatu należy rozpocząć 3-5 dni przed planowanym incydentem i kontynuować przez kilka dni po ustąpieniu czynnika stresowego. W stanach ostrych, suplementacja powinna trwać zazwyczaj od 2 do 4 tygodni. Odpowiednio długi czas podawania preparatu gwarantuje trwałą odbudowę  mikrobioty. W przypadku chorób przewlekłych, schorzeń o podłożu immunologicznym, takich jak nieswoiste zapalenie jelit (IBD), alergie czy atopowe zapalenie skóry (AZS), zaleca się długotrwałe podawanie probiotyków, nawet przez kilka tygodni lub miesięcy.  Suplementacja powinna obejmować ostatni trymestr ciąży, okres laktacji oraz czas przejścia szczeniąt na pokarm stały, co zazwyczaj trwa od 4 do 6 tygodni.

W zależności od wskazań klinicznych probiotyki mogą być stosowane krótkotrwale w celach profilaktycznych i wspomagających leczenie lub długotrwale przy przewlekłych problemach zdrowotnych, zawsze pod kontrolą lekarza weterynarii i z uwzględnieniem szczepozależności danego preparatu. 

Jak podawać prawidłowo probiotyk psu?

Probiotyki najlepiej podawać razem z karmą lub bezpośrednio po posiłku. Takie postępowanie zwiększa przeżywalność bakterii w kwaśnym środowisku żołądka i ułatwia im dotarcie do jelit w formie aktywnej. W przypadku jednoczesnego stosowania antybiotyków zaleca się zachowanie odstępu 2-4 godzin pomiędzy dawką leku a probiotykiem. Wyjątkiem są probiotyki drożdżowe, które są oporne na większość antybiotyków i mogą być podawane jednocześnie. 

Probiotyki najlepiej podawać raz lub dwa razy dziennie (rano i wieczorem), o stałych porach. Dawkę należy zawsze dostosować do masy ciała psa, jego wieku, stanu zdrowia oraz rodzaju zastosowanego szczepu. Skuteczność terapii zależy od regularności podawania i przestrzegania zaleceń producenta lub lekarza weterynarii. Kolonizacja jelit przez korzystne bakterie trwa zwykle od 1 do 3 dni, dlatego w przypadku profilaktyki lub przewidywanego stresu (np. podróż, zmiana karmy, zabieg chirurgiczny) warto rozpocząć suplementację kilka dni wcześniej.

Preparatu nie należy poddawać działaniu wysokiej temperatury ani rozpuszczać w gorącej lub wrzącej wodzie. Wysoka temperatura inaktywuje żywe kultury bakterii. Preparaty należy przechowywać w suchym i chłodnym miejscu. Niektóre szczepy, aby zachować deklarowaną przez producenta liczbę żywych komórek, wymagają warunków chłodniczych.

Skuteczność suplementacji zależy od rodzaju zastosowanego szczepu, liczby jednostek tworzących kolonie (CFU) oraz ogólnego stanu zdrowia zwierzęcia. W chorobach przewlekłych, takich jak nieswoiste zapalenie jelit, alergie czy atopowe zapalenie skóry, probiotykoterapia powinna być prowadzona długoterminowo i zgodnie z zaleceniami lekarza weterynarii. Często niezbędne jest stosowanie preparatów o wysokiej koncentracji jednostek tworzących kolonie. W razie wątpliwości dotyczących dawkowania, doboru preparatu lub jego stosowania równocześnie z innymi lekami, zawsze warto skonsultować się z lekarzem weterynarii.

Czy probiotyk dla ludzi jest dobry dla psa? Czy można podać psu probiotyk przeznaczony dla ludzi?

Nie zaleca się stosowania probiotyków przeznaczonych dla ludzi. Preparaty te mogą zawierać substancje niebezpieczne dla psów, takie jak ksylitol, sztuczne słodziki, aromaty czy konserwanty. Ich obecność może prowadzić do biegunek, zaburzeń żołądkowo-jelitowych, a nawet zatruć. Składy ludzkich probiotyków często nie odpowiadają zapotrzebowaniu psiej mikrobioty. Podczas gdy u ludzi dominują bakterie z rodzaju Bifidobacterium, u psów kluczową rolę odgrywają szczepy takie jak Enterococcus faecium SF68 czy specyficzne dla mięsożerców podgatunki Lactobacillus. Probiotyk dla psa powinien być dopasowany do jego masy ciała, stanu zdrowia i specyficznej mikrobioty jelitowej.

Ludzki probiotyk dla psa

Jelita psów charakteryzują się innym pH oraz krótszym pasażem treści pokarmowej, dlatego szczepy probiotyczne przeznaczone dla ludzi mogą nie wywierać oczekiwanego działania terapeutycznego u psa. Stężenie jednostek tworzących kolonie (CFU) jest dostosowane do masy ciała człowieka, co utrudnia precyzyjne i bezpieczne podanie preparatu małym psom lub szczeniętom. Co więcej, u psów dawka terapeutyczna na kilogram masy ciała bywa często wyższa niż u ludzi, ze względu na krótszy przewód pokarmowy i szybszy pasaż treści.

Niektóre ludzkie probiotyki zawierają dodatkowe substancje pomocnicze, aromaty, barwniki czy konserwanty, które nie są testowane pod kątem bezpieczeństwa u zwierząt i mogą wywoływać reakcje alergiczne lub zatrucia. Dla zapewnienia najwyższej skuteczności i bezpieczeństwa należy wybierać wyłącznie prebiotyki dla psów. Zawierają one szczepy wyizolowane od zdrowych psów, cechują się wysoką stabilnością w kwasowym środowisku psiego żołądka i są wolne od niebezpiecznych dla zwierząt dodatków.

Jaki probiotyk dla psa wybrać?

Dobry probiotyk dla psa powinien zawierać ściśle określone i przebadane szczepy bakterii, których skuteczność potwierdzono u psów. Do najczęściej rekomendowanych należą m.in. Lactobacillus acidophilus, Bifidobacterium animalis czy Enterococcus faecium, z pełnym oznaczeniem szczepu, tj. Enterococcus faecium NCIMB 10415. Sama nazwa rodzaju bakterii, np. „Bifidobacterium”, jest niewystarczająca, ponieważ działanie probiotyku zależy od konkretnych właściwości danego szczepu.

Idealny szczep probiotyczny musi spełniać rygorystyczne normy:

• Zdolność do przeżycia w żołądku, gdzie panuje środowisko o niskim pH oraz być odporny na działanie soli  kwasów żółciowych.
• Zdolność do adhezji do nabłonka jelitowego oraz konkurencji z patogenami. Powinien wytwarzać metabolity o właściwościach ochronnych, takie jak kwas mlekowy, krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe (SCFA) oraz bakteriocyny.
• Brak genów oporności na antybiotyki znajdujących się na ruchomych elementach DNA (plazmidach, transpozonach), które mogłyby być przekazywane innym bakteriom.
• Certyfikat potwierdzający, że dany mikroorganizm jest w pełni bezpieczny dla organizmu gospodarza i nie wywołuje działań ubocznych.

Kluczowa jest liczba żywych komórek tworzących kolonie (CFU – colony forming units) obecna w jednej dawce produktu do końca daty ważności, a nie tylko w momencie produkcji, oraz informacja, że preparat został przebadany klinicznie na psach. Wysokiej jakości probiotyk nie powinien zawierać cukrów, sztucznych aromatów, barwników ani konserwantów. Preparaty przeznaczone dla zwierząt powinny posiadać odpowiednie certyfikaty jakości i bezpieczeństwa, być objęte statusem QPS (Qualified Presumption of Safety), potwierdzającym ich nieszkodliwość. Warto wybierać preparaty synbiotyczne, czyli  zawierające probiotyk i prebiotyk. Prebiotyk stanowi pożywkę dla korzystnych bakterii jelitowych i wspiera ich namnażanie.

Forma podania probiotyku dla psa powinna być dopasowana do psa i jego codziennej rutyny. Na rynku dostępne są kapsułki, proszki, pasty oraz przysmaki, co ułatwia regularne stosowanie. Dawkowanie zawsze należy dostosować do masy ciała, wieku oraz stanu zdrowia psa. W przypadku chorób przewlekłych lub jednoczesnego stosowania leków suplementację najlepiej skonsultować z lekarzem weterynarii.

Podsumowanie

Świadoma suplementacja probiotykiem dla psa to długoterminowa inwestycja w zdrowie psa. Zachowanie eubiozy, czyli równowagi mikrobiologicznej jelit, bezpośrednio przekłada się na prawidłowe trawienie, lepsze wchłanianie składników odżywczych, sprawnie funkcjonujący układ odpornościowy oraz dobrą kondycję skóry i sierści. Kluczowe znaczenie ma wybór właściwych szczepów bakterii, ich odpowiednia liczba (CFU), prawidłowe dawkowanie oraz forma podania dopasowana do indywidualnych potrzeb psa. Preparaty przeznaczone dla ludzi nie powinny zastępować probiotyków dla psów, ponieważ mogą zawierać substancje niebezpieczne lub szczepy bakterii niedostosowane do mikrobioty jelitowej zwierząt. Zarówno profilaktyczne stosowanie probiotyków, jak i wsparcie mikrobioty w okresach zwiększonego stresu, chorób przewlekłych czy  podczas antybiotykoterapii, sprzyja utrzymaniu zdrowia psa w dłuższej perspektywie. W przypadku wątpliwości co do wyboru preparatu warto skonsultować się z lekarzem weterynarii lub dietetykiem zwierzęcym.

Czytaj inne nasze artykuły:

• Ile powinien jeść pies?
• Czego nie mogą jeść psy? Lista produktów zakazanych i szkodliwych
• Czy pies może jeść kości?

Bibliografia

• Grześkowiak, Ł., i in. (2015). Microbiota and probiotics in canine and feline welfare. Anaerobe. DOI: 10.1016/j.anaerobe.2015.04.002
• Hadadi, N., Berweiler, V., Wang, H., & Trajkovski, M. (2021). Intestinal microbiota as a route for micronutrient bioavailability. Current Opinion in Endocrine and Metabolic Research, 20, 100285. DOI: 10.1016/j.coemr.2021.100285
• Haram, K., i in. (2025). Understanding the diversity and roles of the canine gut microbiome. Journal of Animal Microbiome Studies. DOI: 10.1186/s40104-025-01235-4
• Herman, K., Dec, M., Pyzik, E., & Urban-Chmiel, R. (2023). Rola preparatów probiotycznych w leczeniu i profilaktyce chorób o różnej etiologii u psów i kotów. Magazyn Weterynaryjny. https://magwet.pl/38733
• Homer, B., i in. (2023). Gut microbiota and behavioural issues in production, performance, and companion animals: A systematic review. Animals. DOI: 10.3390/ani13091458
• Mondo, E., i in. (2019). Role of gut microbiota in dog and cat’s health and diseases. Open Veterinary Journal. DOI: 10.4314/ovj.v9i3.10
• Purina Institute. (b.d.). The microbiota-gut-brain axis. 
• Suchodolski J.S.: Intestinal Microbiota of Dogs and Cats: a Bigger World Than We Thought. Veterinary Clinics of North America: Small Animal Practice, 2011, 41, 261-272.
• Suchodolski, J. (2022). Probiotyki, prebiotyki, synbiotyki i stan zdrowia jelit u psów i kotów. Magazyn Weterynaryjny. https://magwet.pl/wpd/37130
• Tsilingiri, K., & Rescigno, M. (2013). Postbiotics: what else? Beneficial Microbes, 4(1), 101-7. DOI: 10.3920/BM2012.0046
• Wynn, S. G. (2009). Probiotics for companion animals. Journal of the American Veterinary Medical Association. 

Dominika Czortek

lekarz weterynarii