Spis treści

1. Czym jest zwyrodnienie stawów?
2. Jakie mogą być przyczyny zwyrodnienia stawów u psa i kota?
3. Najczęstsze choroby stawów u psa
4. W jaki sposób objawia się choroba zwyrodnieniowa stawów u psa i kota?
5. Objawy choroby zwyrodnieniowej stawów u kotów
6. Objawy zwyrodnienia stawów u psa
7. Jak wykrywamy chorobę zwyrodnieniową stawów u zwierząt?
8. Zwyrodnienie stawów – leczenie i opieka
9. Jak leczyć zmiany zwyrodnieniowe stawów u psa i kota?
10. Długość życia: Jakie są rokowania w przypadku choroby zwyrodnieniowej stawów?
11. Czy choroba zwyrodnieniowa stawów u kotów jest niebezpieczna?
12. Profilaktyka – jak dbać o stawy psa i kota?
13. Jakie składniki powinny zawierać produkty wspierające stawy twojego zwierzaka?
14. Microlactin – naturalne wsparcie dla stawów pupila:
15. Najlepszy suplement na stawy
16. Bibliografia

Czym jest zwyrodnienie stawów?

Choroba zwyrodnieniowa stawów jest postępującym procesem chorobowym, prowadzącym do stopniowego uszkodzenia struktur stawowych, a ostatecznie do zaburzenia ich funkcji. Może ona pojawić się u zwierząt w każdym wieku. Szacuje się, że występuje u ponad 20% rocznych psów. Wraz z wiekiem odsetek chorych zwierząt wzrasta i powyżej 8-12 roku życia może osiągać 45-80% psów oraz około 60% kotów.

Jakie mogą być przyczyny zwyrodnienia stawów u psa i kota?

Choroba zwyrodnieniowa stawów opisywana jest jako choroba wieloczynnikowa, z prawdopodobnym komponentem genetycznym. Rozróżnia się formę idiopatyczną (pierwotną) lub wtórną. Forma idiopatyczna, czyli o nieznanej dokładnej przyczynie, rozwija się samoistnie w stawach, które nie były wcześniej uszkodzone. Możemy ją częściej spotkać u kotów. U psów choroba ta zwykle rozwija się wtórnie do urazów lub jest konsekwencją innych chorób ortopedycznych, takich jak dysplazja stawów biodrowych czy zerwanie więzadła krzyżowego doczaszkowego.

Ważnym z czynników sprzyjających jej rozwojowi jest nadwaga zwierzaka, prowadząca do nadmiernego obciążenia stawów. Duże znacznie ma również dieta – nadmierne spożycie tłuszczy oraz wysoka kaloryczność dawki pokarmowej będą wpływały na masę ciała zwierzaka. W przypadku młodych, rosnących psów niezwykle ważna jest odpowiednio zbilansowana dieta oraz zachowany w niej prawidłowy stosunek wapnia do fosforu.

Jak zauważono w badaniach, nie bez znaczenia są również warunki środowiskowe, zwłaszcza u młodych psów. Wykazano, że szczenięta rasy bokser były bardziej narażone na rozwój dysplazji stawu biodrowego lub zapalenia stawów biodrowych, jeśli były trzymane w środowisku z podłogą, która miała słabą przyczepność.

Kolejnym czynnikiem jest wiek zwierzęcia. Wraz z postępem procesu starzenia dochodzi do zmniejszenia reaktywności chondrocytów, osłabia się metabolizm struktur maziowych, a co za tym idzie obniża się regeneracja chrząstki stawowej.

Wykazano, że zbyt intensywna aktywność fizyczna, szczególnie u młodych psów w fazie wzrostu lub u starszych zwierząt, może predysponować psy do zachorowania i zaostrzać kulawiznę u tych osobników, które są już dotknięte kliniczną chorobą zwyrodnieniową stawów.

Najczęstsze choroby stawów u psa

W przypadku chorób stawów psów duże znaczenie ma rasa oraz predyspozycje genetyczne. Choć mogą one wystąpić u każdego psa, w każdym wieku to jednak szczególnie często diagnozowane są  u psów ras dużych i olbrzymich takich jak owczarki niemieckie, bernardyny, nowofundlandy, berneńskie psy pasterskie, labrador retrievery czy golden retrievery.

Najczęstsze choroby stawów psów:

• dysplazja stawów biodrowych i łokciowych,
• choroba zwyrodnieniowa stawów,
• osteochondroza,
• zwichnięcie rzepki,
• zerwanie więzadła krzyżowego przedniego,
• choroba Legg–Calve–Perthesa,
• reumatoidalne zapalenie stawów.

W jaki sposób objawia się choroba zwyrodnieniowa stawów u psa i kota?

Choroby zwyrodnieniowe stawów rozwijają się powoli i często niezauważalnie. W początkowym okresie objawy choroby, u naszych pupili, mogą być subtelne i często trudne do zauważenia.

Objawy choroby zwyrodnieniowej stawów u kotów

U kotów choroba zwyrodnieniowa stawów jest dużo trudniejsza do rozpoznania, ponieważ zwierzęta te są mniej aktywne oraz nie kulają tak wyraźnie jak psy. Najczęściej widać zmianę zachowania, a nie typową kulawiznę.

1. Problemy z poruszaniem się

Koty z choroba zwyrodnieniową będą mniej aktywne, co za tym idzie niechętne do zabawy. Często widoczna jest niechęć do wskakiwania na wysokości np. szafki, kanapę. Czasem możemy zauważyć, że po wstaniu ich kończyny będą bardziej sztywne.

• Trudności z pielęgnacją

Koty, które odczuwają ból rzadziej się myją, ich sierść staje się matowa, posklejana, najczęściej w okolicach zadu.

• Zmiana zachowania i nastroju

Wycofanie, brak chęci do aktywności oraz unikanie kontaktu to kolejne sygnały. Ze względu na ból koty mogą być drażliwe lub nawet unikają głaskania.

• Problemy z kuwetą

Jeśli kot nagle przestał korzystać z kuwety i załatwia się obok niej, to może być kolejny sygnał bólu. Warto zwrócić uwagę czy kuweta nie ma zbyt wysokiego progu do wejścia lub jeśli jest kryta, czy kot może się w niej swobodnie przekręcić. Czasem warto wypróbować otwartą kuwetę z niskim progiem przy wejściu. Należy jednak pamiętać, że problemy ze stawami nie są jedynymi przyczynami załatwiania się kota poza kuwetą. W takich sytuacjach zawsze należy skonsultować to z lekarzem weterynarii.

Objawy zwyrodnienia stawów u psa

1. Kulawizna i sztywność

Jako pierwsze opiekunowie często zauważają, że po podniesieniu się z legowiska psy potrzebują chwili, aby „rozruszać” łapy. Na początku ich ruch jest spowolniony, a kroki stawiane są sztywno i ostrożnie. Może pojawić się też kulawizna nasilająca się po dłuższym spacerze lub intensywnym wysiłku.

• Ograniczona aktywność

Psy z chorobą stawów są mniej chętne do zabawy, szybciej się męczą, niechętnie wskakują na kanapę czy do auta.

• Trudności ze wstawaniem i kładzeniem się

Często możemy zauważyć powolne, ostrożne wstawanie oraz kładzenie się, a także przyjmowanie przez zwierzaka dziwnych pozycji.

• Zmiana zachowania

Psy narażone na ból będą drażliwe, mogą unikać dotyku w okolicy bolesnych stawów i będą czerpać mniejszą radość ze spacerów czy zabawy.

• Objawy fizyczne

W związku z odciążaniem chorej kończyny może dochodzić u psów do zaników mięśniowych w tej kończynie. Czasem można zauważyć niewielkie obrzęki stawów lub nierównomierne ścieranie się pazurów.

Jak wykrywamy chorobę zwyrodnieniową stawów u zwierząt?

Diagnostyka chorób stawów powinna być przeprowadzona przez lekarza weterynarii. Opiera się ona na dokładnym wywiadzie z Właścicielem, gdzie zgłaszane są zaistniałe problemy. Następnie przeprowadzane jest badanie kliniczne i badanie ortopedyczne, podczas którego lekarz ocenia chód, postawę, zakres ruchu stawów, bolesność czy zgrubienia podczas omacywania oraz napięcie mięśni. W zależności od zawansowania procesu i nasilenia objawów mogą być zlecone dodatkowe badania takie jak RTG kości, USG stawu lub struktur powięziowych czy mięśni, w bardzo zaawansowanych przypadkach zaleca się wykonanie tomografii komputerowej lub rezonansu magnetycznego. Lekarz ortopeda może również zlecić wykonanie artroskopii jeśli podejrzewa problem ze stawem. Czasem objawy problemów z poruszaniem mogą wynikać z innych chorób współtowarzyszących, dlatego też w celu uzupełnia diagnostyki wykonuje się badania krwi pod kątem chorób odkleszczowych, autoimmunologicznych, niedoczynności tarczycy czy sprawdzenia stanu ogólnego zwierzaka.

Zwyrodnienie stawów – leczenie i opieka

Leczenie choroby zwyrodnieniowej stawów powinno być wielokierunkowe i łączyć różne metody takie jak: niefarmakologiczne, farmakologiczne lub w ciężkich przypadkach leczenie chirurgiczne. Postępowanie takie ma na celu spowolnienie postępu choroby, zmniejszenie odczuwania bólu, poprawę ruchomości stawu oraz podniesienie komfortu życia pacjentów poprzez zwiększenie masy mięśniowej i poprawę motoryki zwierzęcia.

Jak leczyć zmiany zwyrodnieniowe stawów u psa i kota?

Klasyczne leczenie osteoartrozy, czyli choroby zwyrodnieniowej stawów, jest praktycznie takie samo u psa i kota. Ważną różnicą jest inna modyfikacja środowiska. W przypadku kotów zmieniamy kuwety na otwarte z niskim rantem, jedzenie oraz miejsce do odpoczynku powinno znajdować się nisko przy ziemi z łatwym dostępem. Jeśli jest taka potrzeba to dbamy o futerko kota regularnie je szczotkując. W przypadku psów stosujemy rampy, podesty aby ułatwić wejście np. na łóżko czy kanapę, maty antypoślizgowe oraz ciepłe, miękkie posłanie. Pozostałe ważne elementy leczenia to:

• kontrola masy ciała
• budowanie masy mięśniowej, dbanie o dobrą kondycję fizyczną
  • regularne spokojne spacery, unikanie gwałtownych ruchów, skoków i przeciążeń,
  • zabiegi z zoofizjoterapeutą
    • kinezyterapia,
    • masaż,
    • zabiegi fizykalne,
    • laseroterapia,
    • magnetoterapia,
    • bieżnia wodna,
• dieta wspomagającą stawy/suplementy
  • dieta z wysoką zawartością łatwo przyswajalnego białka, które pomoże w odbudowaniu masy mięśniowej,
  • odpowiednio dostosowana kaloryczność diety,
  • dodatek suplementów:
    • kwasy omega-3,
    • glukozamina i chondroityna,
    • kolagen,
    • czarci pazur,
    • MSM,
• farmakoterapia – wdrażana przez lekarza weterynarii
  • niesterydowe leki przeciwzapalne,
  • glikokortykosteroidy,
  • opioidy,
  • przeciwciała monoklonalne,
  • iniekcje dostawowe z PRP i/lub kwasu hialuronowego,
• zabiegi chirurgiczne
  • zastosowania protezy,
  • artrodeza,
  • amputacji głowy i szyi kości udowej,
  • odnerwienie.

Leczenie zawsze powinno przebiegać pod nadzorem lekarza weterynarii. Niestety żadna z tych metod nie jest idealna i nie pozwala w pełni na całkowite wyleczenie choroby stawów. Dlatego często lekarze weterynarii decydują się na łączenie kilku metod aby uzyskać jak najlepsze efekty terapeutyczne.

Długość życia: Jakie są rokowania w przypadku choroby zwyrodnieniowej stawów?

Choroba zwyrodnieniowa stawów nie skraca bezpośrednio życia psa ani kota, ale przyczynia się do obniżenia jego jakości i komfortu. Jest to choroba przewlekła, która wcześnie wykryta i leczona może długo nie dawać objawów. Kontrolne wizyty u lekarza weterynarii, podawanie suplementów wspierających chrząstkę stawową, utrzymanie prawidłowej masy ciała oraz odpowiednio dostosowana aktywność fizyczna będą spowalniać postęp choroby. Jeśli jednak zaniedbamy naszego pupila jego jakość życia znacznie spadnie przez odczuwanie ciągłego bólu.

Czy choroba zwyrodnieniowa stawów u kotów jest niebezpieczna?

Osteoartroza, czyli choroba zwyrodnieniowa stawów, u kotów nie stanowi zagrożenia życia sama w sobie, jednak pośrednio może znacząco obniżać komfort i jakość ich życia.

W przypadku kotów choroba często jest wykrywana bardzo późno, gdyż bardzo dobrze ukrywają one ból. Jest to niebezpieczne, gdyż takie przewlekłe narażenie na bodźce bólowe osłabia układ odpornościowy, apetyt i kondycję. Nieleczony, długo utrzymujący się dyskomfort prowadzi do wycofania, agresji a ograniczenie ruchu sprzyja otyłości, co dodatkowo nasila zwyrodnienia.

Profilaktyka – jak dbać o stawy psa i kota?

Jako, że choroby stawów w początkowej fazie mogą nie dawać wyraźnych objawów, bardzo ważne jest wczesne wdrożenie działań profilaktycznych. Polegają one przede wszystkim na utrzymaniu prawidłowej masy ciała, dostosowaniu aktywności do możliwości zwierzęcia oraz wspieraniu naturalnej elastyczności chrząstki. Działania prewencyjne wdrożone odpowiednio wcześnie pozwalają opóźnić rozwój zmian zwyrodnieniowych, a u zwierząt zmagających się z bólem — wyraźnie poprawić komfort życia. Wśród takich działań należy wyróżnić:

• utrzymanie prawidłowej masy ciała
  • podawanie dziennych posiłków zgodnie z wyliczonym zapotrzebowaniem kalorycznym,
  • unikanie dokarmiania,
  • regularne ważenie,
• odpowiednio dostosowana aktywność fizyczna
  • psy:
    • codzienne spacery o umiarkowanej intensywności,
    • unikanie gwałtownych ruchów i ślizgania się,
    • pływanie i rehabilitacja wodna,
  • koty:
    • zabawy interaktywne z krótkimi seriami aktywności,
    • drapaki i półki o różnych wysokościach (niewymagających dużych skoków),
• modyfikacje środowiska
• suplementacja preparatami wzmacniającymi chrząstkę stawową
  • kwasy omega-3,
  • glukozamina i chondroityna,
  • kolagen,
  • czarci pazur,
  • Microlactin®,
  • MSM.

Jakie składniki powinny zawierać produkty wspierające stawy twojego zwierzaka?

Jak już wspomniano suplementy stanowią ważny element profilaktyki chorób stawów u psów i kotów. Można je stosować u zwierząt w każdym wieku, jeszcze zanim pojawią się objawy kliniczne. Ważna jest regularność i ciągłość ich podawania. Pierwsze efekty mogą być widoczne dopiero po kilku tygodniach stosowania. Na rynku dostępne są jedno i kilku składnikowe preparaty, co pozwala dobrać właściwy suplement w zależności od potrzeb pupila. Wśród składników takich suplementów najczęściej spotykamy:

• kwasy omega-3 – ich pozytywne działanie na cały organizm poparte jest wieloma badaniami naukowymi, redukują stany zapalne, wpływają pozytywnie na masę ciała, co ma znacznie u psów otyłych oraz mogą zmniejszać odczucie objawów bólowych.
  • glukozamina i chondroityna – to substancje ochraniające chrząstkę stawową, działają przeciwzapalnie, opóźniają proces jej niszczenia oraz łagodzą ból związany z postępem choroby.
  • kolagen – jest związkiem budulcowym tkanki chrzęstnej. Wspiera on regenerację, wytrzymałość i elastyczność ścięgien i więzadeł, jednocześnie zwiększając ruchomość stawów.
  • czarci pazur – jest rośliną rosnącą na pustyniach w Afryce Południowej, wykazująca działanie przeciwbólowe i przeciwzapalne.
  • Microlactin® – naturalny, bioaktywny składnik pochodzący z mleka, który pomaga zmniejszyć stany zapalne w stawach, łagodzi ból i zmniejsza sztywność.
  • MSM- wspiera regenerację tkanek oraz działa przeciwzapalnie i przeciwbólowo.

Microlactin – naturalne wsparcie dla stawów pupila:

Microlactin® to naturalna substancja wytwarzana z białek mleka krów poddanych procesowi hiperimmunizacji. Jego regularne stosowanie przyczynia się do redukcji stanu zapalnego. W efekcie pomaga utrzymać dobrą kondycję stawów, zmniejsza sztywność i poprawia swobodę poruszania się u psów i kotów. To sprawia, że składnik ten doskonale sprawdza się zarówno jako element profilaktyki, przy pierwszych oznakach dyskomfortu, jak i w bardziej zaawansowanych stadiach chorób stawów.

Najlepszy suplement na stawy

Każde zwierzę będzie mieć inne potrzeby, a tym samym będzie wymagało innej suplementacji. Warto jednak zwrócić uwagę na produkty firmy Animalactin®, które łączą Microlactin® z innymi kluczowymi składnikami działającymi wielokierunkowo. To kompleksowe rozwiązanie stworzone z myślą o psach i kotach w każdym wieku – zarówno tych starszych, jak i aktywnych, sportowych czy wymagających dodatkowego wsparcia po urazach.

Bibliografia

1. Anderson K.L., O’Neill D.G., Brodbelt D.C., Church D.B., Meeson R.L., Sargan D., Summers J.F., Zulch H., Collins L.M.: Prevalence, duration, and risk factors for appendicular osteoarthritis in a UK dog population under primary veterinary care. Sci. Rep., 2008, 8, 5641
2. Jaeger G.T., Larsen S., Soli N., Moe L.: Two Years Follow-up Study of the Pain-Relieving Effect of Gold Bead Implantation in Dogs with Hip-joint Arthritis. Acta Vet Scand., 2007, 49 (9), 1-7.
3. Calvo I., Choroba zwyrodnieniowa stawów psów: jaka jest rola substancji żywieniowych wspierających leczenie?; Weterynaria w Praktyce; 2022, 4
4. Kowalczyk P., Dolska M., Osteoarthritis jako wyzwanie kliniczne w praktyce weterynaryjnej. Obecny stan wiedzy i możliwości postępowania terapeutycznego. Cz. I – klasyfikacja, etiologia, patogeneza; Weterynaria w Praktyce; 2022; 1-2
5. Lawler D.F., Larson B.T., Ballam J.M. et al.: Diet restriction and ageing in the dog: Major observations over two decades. „Br J Nutr”, 2008, 99, 793.
6. Lauten S.D.: Nutritional risks to large-breed dogs: From weaning to the geriatric years. „Vet Clin North Am Small Anim Pract”, 2006, 36, 1345.
7. Johnson K.A., Lee A.H., Swanson K.S.: Nutrition and nutraceuticals in the changing management of osteoarthritis for dogs and cats. Journal of the American Veterinary Medical Association, June 15, 2020, Vol. 256, No. 12, 1335-1341.
8. D. Gamba; Diagnostyka i leczenie bólu u psów; Edra Ueban&Partner; 2021

Klaudia Kuczyńska

Lekarz weterynarii