Spis treści
- Co może jeść szczeniak?
- Ile razy dziennie karmić szczeniaka?
- Prawidłowa dieta szczeniaka a jego rozwój
- Karmienie szczeniaka do 4. tygodnia życia
- Karmienie szczeniaka po 4. tygodniu życia
- Kiedy do diety szczeniaka wprowadzać karmę?
- Karma sucha
- Karma mokra
- Ile powinien jeść szczeniak — tabela prawidłowej diety
- Suplementy w diecie szczeniaka – jakie wybrać?
Prawidłowe żywienie szczeniaka wspomaga jego zdrowy rozwój i ułatwia mu wejście w dorosłość. Aby psi organizm rozwijał się harmonijnie, niezbędne jest dostarczanie szczeniętom odpowiedniej dawki energii, białka czy składników mineralnych. Należy zadbać również o właściwą liczbę posiłków, by nadmiernie nie obciążać wrażliwego, rozwijającego się przewodu pokarmowego młodych psów. Ile powinien jeść szczeniak? Jak prawidłowo komponować jego posiłki?
Co może jeść szczeniak?
Zastanawiasz się, ile powinien jeść szczeniak i co może znaleźć się w jego jadłospisie? Opracowanie właściwej diety dla młodego psa wymaga szczególnej uwagi. U szczeniąt przewód pokarmowy nie jest jeszcze w pełni rozwinięty, przez co nie są one przystosowane do spożywania dużych porcji pokarmu oraz produktów ciężkostrawnych. Dodatkowo, ze względu na drobne zęby, szczenięta mogą nie poradzić sobie z rozgryzaniem bardzo twardego pożywienia. Warto również pamiętać, że odporność młodych psów nie jest tak silna jak u zwierząt dorosłych, przez co są one szczególnie narażone na zatrucia spowodowane zjedzeniem pożywienia nieświeżego lub zawierającego bakterie (np. Salmonella).
By zapewnić czworonożnemu juniorowi odpowiednio zbilansowaną i bezpieczną dietę, najlepiej karmić go gotową, wysokomięsną, karmą mokrą lub suchą dostosowaną do jego wieku (z formułą puppy/junior). Szczenięta mogą być żywione również dietą domową lub BARF. W takiej sytuacji jako źródło białka najlepiej sprawdzi się lekkostrawne, chude mięso, o dobrym profilu aminokwasowym, np. cielęcina, kurczak lub indyk. Dietę młodego czworonoga mogą wzbogacić również wysokobiałkowe produkty takie jak: jajko, jogurt czy twaróg. Dobrym uzupełnieniem posiłków zwierzaka będą również lekkostrawne warzywa, np. dynia lub marchewka. Jako dodatek węglowodanowy w diecie domowej szczeniąt można stosować gotowany ryż.
Ze względu na nasiloną potrzebę żucia u młodych psów w ich jadłospisie powinny znaleźć się również gryzaki — dobrane pod względem wielkości i twardości do ich szczęk i zębów. W roli przekąsek do gryzienia dla szczeniąt można wykorzystać m.in. uszy, płuca lub żwacze wołowe. Dieta domowa lub BARF musi być ponadto suplementowana (m.in. wapniem).
Niezależnie od wybranego modelu żywienia zawsze niezbędne jest określenie, ile powinien jeść szczeniaka. Do ustalenia wielkości porcji konieczne jest wcześniejsze wyliczenie dziennego zapotrzebowania zwierzaka na energię metaboliczną. Ile powinien jeść szczeniak? Aby to określić, trzeba najpierw obliczyć wartość RER (spoczynkowego zapotrzebowania na energię metaboliczną), a następnie przemnożyć otrzymany wynik przez odpowiedni współczynnik.
Oto, jak wyliczyć, ile powinien jeść szczeniak.
RER = 70 x masa ciała0,75
- Ile powinien jeść szczeniak od odsadzenia do uzyskania 50% masy ciała psa dorosłego (około 4.-5. miesiąca życia)?
DER = RER x 3
- Ile powinien jeść szczeniak od osiągnięcia 50% do 80% docelowej masy ciała (do 8.-12. miesiąca życia)?
DER = RER x 2,5
- Ile powinien jeść szczeniak od uzyskania 80% do 100% docelowej masy ciała (około 12.-24. miesiąca życia)?
DER = RER x 2
Gdy znamy zapotrzebowanie psa na energię i wartość energetyczną pożywienia, możemy określić, ile powinien jeść szczeniak i ustalić wielkość pojedynczego posiłku:
Ilość karmy (g) = (zapotrzebowanie energetyczne psa w kcal / kaloryczność karmy w kcal) × 100
Ile powinien jeść szczeniak? Wyliczoną dzienną ilość pożywienia należy podzielić na 2-5 porcji (w zależności od wieku psa).
Ile razy dziennie karmić szczeniaka?
Częstotliwość karmienia szczeniąt uzależniona jest od fazy ich rozwoju. Ile powinien jeść szczeniak? By nie obciążać przewodu pokarmowego psów, a zarazem zapewnić im uczucie sytości, szczenięta należy karmić według następującego schematu:
- od urodzenia do 2. tygodnia życia (w przypadku osieroconych szczeniąt): 6-12 razy dziennie (co 2 godziny),
- od 2. do 4. tygodnia życia (w przypadku osieroconych szczeniąt): 4-6 razy dziennie,
- od 4. do 8. tygodnia życia: 4-5 razy dziennie,
- od 6. miesiąca życia: 2-3 razy dziennie (taki sposób żywienia kontynuuje się również u psów dorosłych).
Prawidłowa dieta szczeniaka a jego rozwój
Żywienie szczeniaka oddziałuje na tempo jego wzrostu, rozwój poszczególnych narządów i układów oraz rozwój behawioralny. Optymalne karmienie młodego psa powinno uwzględniać dwie kluczowe fazy szczenięctwa: od urodzenia do 4. tygodnia życia oraz od 4. tygodnia życia do osiągnięcia wieku dorosłego. Co powinno znaleźć się w diecie czworonożnego juniora i ile powinien jeść szczeniak w poszczególnych fazach szczenięctwa?
Karmienie szczeniaka do 4. tygodnia życia
Zaraz po urodzeniu żywienie szczeniaka spoczywa w całości na jego matce. To właśnie ona dostarcza szczeniętom pokarm w postaci mleka. Na pierwszym etapie życie mleko stanowi dla młodych psów kompletny, idealnie zbilansowany posiłek. Zawiera ono ok. 4-10% białka, 8-10% tłuszczu, 4% laktozy oraz niezbędne witaminy, minerały i inne związki bioaktywne. Wartość kaloryczna mleka wynosi ok. 146-155 kcal/100 g. Ile powinien jeść szczeniak na pierwszym etapie życia? W pierwszym tygodniu życia szczenięta zjadają 15 ml mleka/100 g mc. dziennie. Do 4. tygodnia życia szczeniaki nie potrzebują dokarmiania.
Ważną rolę w żywieniu szczeniaka odgrywa również siara, produkowana przez sukę przez 72 godziny po porodzie. Wraz z nią psy otrzymują przeciwciała, które zapewniają im odporność na pierwszym etapie życia.
Jeśli z różnych przyczyn suka nie jest w stanie karmić szczeniąt, konieczne jest ich odkarmianie przy pomocy preparatu mlekozastępczego. Jego skład powinien być zbliżony do składu mleka suki. W preparacie mlekozastępczym muszą znajdować się również składniki stymulujące odporność, trawienie oraz rozwój układu pokarmowego, takie jak np. mannooligosacharydy, fruktooligosacharydy, kwasy: dokozaheksaenowy, linolenowy i arachidonowy.
Najczęściej preparaty mlekozastępcze podaje się po rozcieńczeniu w ciepłej wodzie (1:3) i podgrzaniu do temperatury 38℃. Można aplikować je za pomocą za strzykawki lub butelki ze smoczkiem. Jako zamiennika mleka suki nie należy stosować mleka krowiego, gdyż ma ono inny skład i może doprowadzić u szczeniąt do biegunek lub niedoborów pokarmowych.
Karmienie szczeniaka po 4. tygodniu życia
Około 3.-4. tygodnia życia u szczeniąt zaczynają wyrzynać się zęby mleczne, a organizm suki zaczyna produkować coraz mniej mleka. Wtedy też rozpoczyna się moment odsadzenia dietetycznego psów, gdy można zacząć wprowadzać do ich diety półpłynny pokarm stały. Począwszy od 6.-8. tygodnia życia szczeniak powinien być karmiony pełnoporcjową karmą suchą lub mokrą (dostosowaną do jego wieku) bądź zbilansowaną dietą BARF/domową. Ile powinien jeść szczeniak w okresie po odsadzeniu? Należy podawać mu niewielkie porcje karmy o kaloryczności 3,2-3,8 kcal EM/g s.m.
Żywienie szczeniaka musi być dostosowane do jego potrzeb wynikających z intensywnego wzrostu i rozwoju. Dieta młodego psa powinna odznaczać się wysoką strawnością (powyżej 80%) i dużą wartością biologiczną. Należy tak komponować psie posiłki, by zapewnić pupilowi dodatni bilans białka i energii. Ile powinien jeść szczeniak? Młode psy mają nawet 2 razy większe zapotrzebowanie na energię i białko niż psy dorosłe. Niedobór składników odżywczych (zwłaszcza aminokwasów i kwasów tłuszczowych) może doprowadzić u nich do zahamowania wzrostu lub problemów rozwojowych.
Zawartość białka w pokarmie dla szczeniąt powinna wynosić powyżej 29%, a w przypadku szczeniąt ras dużych i olbrzymich – 22-32%. W diecie psów rosnących nie może też zabraknąć składników wpływających na rozwój mózgu i układu nerwowego (m.in. kwasów tłuszczowych EPA i DHA), stymulujących układ odpornościowy i regulujących mikroflorę jelitową (mannooligosacharydów i fruktooligosacharydów) oraz minerałów i witamin wspierających rozwój szkieletu (wapnia, fosforu, wit. D).
W okresie szczenięctwa należy zapoznawać zwierzaka z różnymi rodzajami pokarmów, ponieważ wtedy kształtują się jego preferencje pokarmowe i może w przyszłości odmawiać pokarmów, z którymi nie miał wcześniej kontaktu.
Kiedy do diety szczeniaka wprowadzać karmę?
Przestawienie szczeniaka na pokarm stały wymaga czasu. Optymalny moment na rozpoczęcie dokarmiania szczeniaka przypada około 3. tygodnia życia. Ile powinien jeść szczeniak w tym okresie? Można wtedy zacząć podawać pupilowi niewielkie porcje odpowiednio przygotowanej mokrej lub suchej karmy. Całkowite przejście szczeniaka na pokarm stały powinno nastąpić około 6.-8. tygodnia życia. Warto pamiętać, że po przybyciu do nowego domu szczeniak powinien być karmiony pożywieniem, jakie otrzymywał dotychczas przez przynajmniej 1-2 tygodnie.
Karma sucha
Karma sucha, ze względu na swoją twardość, nie powinna być pierwszym pokarmem dla szczeniąt. Jeśli chcesz wprowadzić ją do diety szczeniaka, możesz podawać ją po roztarciu lub namoczeniu w wodzie. Stopniowo, gdy szczeniak będzie doskonalił umiejętność rozgryzania, należy zmniejszać stopień nasączenia karmy wodą. Warto pamiętać, że pierwsze karmy dla szczeniąt powinny mieć drobną granulację, dopasowaną do uzębienia czworonogów.
Karma mokra
Karma mokra, z uwagi na swoją wilgotną konsystencję i miękkość, idealnie sprawdza się w okresie przed i bezpośrednio po odsadzeniu. Najlepiej zacząć od podawania pupilowi karmy w formie półpłynnej, np. musu, który zwierzak będzie mógł zlizywać. Następnie można podawać zwierzakowi wilgotne karmy z małymi fragmentami mięsa.
Ile powinien jeść szczeniak — tabela prawidłowej diety
Ile powinien jeść szczeniak? Poniżej znajduje się tabela przedstawiająca prawidłowe żywienie szczeniaka.
| Wiek szczeniaka | Liczba posiłków dziennie | Ilość suchej karmy (gramy/dzień) | Zapotrzebowanie kaloryczne (kcal/dzień) |
| 2-3 miesiące | 4 | 100-250 | 250-600 |
| 4-5 miesięcy | 3-4 | 150-350 | 600-900 |
| 6-9 miesięcy | 3 | 200-450 | 900-1200 |
| 10-12 miesięcy | 2-3 | 250-500 | 1200-1500 |
Suplementy w diecie szczeniaka – jakie wybrać?
Młody pies żywiony karmą pełnoporcjową zwykle nie potrzebuje dodatkowej suplementacji pod warunkiem, że jego opiekun uwzględni, ile powinien jeść szczeniak. Jeśli jednak żywienie szczeniaka opiera się na gotowanym lub surowym pokarmie, niezbędne jest uzupełnienie psich posiłków suplementami. Stosowanie suplementów diety może być zasadne również w przypadku specyficznych problemów występujących u szczeniąt i zwiększonego zapotrzebowania na niektóre składniki (np. w okresie rekonwalescencji). Nie należy jednak stosować suplementów na wszelki wypadek — ich podawanie trzeba skonsultować z lekarzem weterynarii lub dietetykiem zwierzęcym.
Do najpopularniejszych suplementów stosowanych w żywieniu szczeniąt należą:
- skorupki jaj — dostarczają szczeniętom wapnia i fosforu, ułatwiają zbilansowanie proporcji składników mineralnych;
- prebiotyki, probiotyki — regulują mikroflorę jelitową szczeniąt, wzmacniają odporność;
- oleje rybne — mogą być dobrym źródłem kwasów tłuszczowych omega-3 i omega-6;
- żółtka jaj — może wzbogacić dietę czworonoga o biotynę, witaminy A, D, E, K, miedź, wapń, żelazo;
- algi — suplement jodu;
- chondroityna i glukozamina — mogą wspomóc stawy szczeniąt ras dużych i olbrzymich;
- drożdże browarnicze — źródło witamin z grupy B, korzystnie wpływających na sierść i skórę;
- olej z wątroby dorsza — dostarcza witaminy D, niezbędnej do prawidłowego rozwoju szkieletu.
Aby zapewnić szczeniakowi odpowiednią dietę, należy pamiętać o jego specyficznych potrzebach wynikających ze zwiększonego zapotrzebowania na energię, białko i składniki mineralne. To, ile powinien jeść szczeniak, zmienia się w kolejnych fazach szczenięctwa. W diecie czworonożnych juniorów dobrze sprawdzają się zwłaszcza produkty lekkostrawne, wysokobiałkowe, bogate w witaminy i kwasy tłuszczowe. W żywieniu młodych psów należy uwzględnić również obecność składników, które wspomagają rozwój szkieletu, funkcjonowanie układu nerwowego, pokarmowego i odpornościowego. Odpowiednia dieta ułatwi szczeniętom zdrowy start w dorosłość.
Bibliografia:
- Ceregrzyn M., Lechowski R., Barszczewska B., Podstawy żywienia psów i kotów, Edra Urban & Partner 2013.
- Guidi D., Żywienie i dietetyka psów i kotów. Przewodnik dla lekarzy weterynarii, Edra Urban & Partner 2021.
- Kazimierska K., Biel W., Żywienie szczeniąt i psów rosnących, Wiadomości Zootechniczne 2020, nr 1, str. 14-20.