Dieta małego kota — jakich zasad przestrzegać?

Spis treści

1. Jak karmić małego kota? Podstawowe zasady żywienia
2. Karmienie w pierwszych tygodniach życia
3. Jak karmić kocięta 2-, 3-, i 4-tygodniowe?
4. Karmienie kociąt 2-tygodniowych
5. Karmienie kociąt 3-tygodniowych
6. Dieta małego kota po odstawieniu mleka matki – karmienie kota 4-tygodniowego
7. Czym karmić małego kota po odstawieniu mleka matki?
8. Czy mały kot może pić mleko?
9. Karmienie kociąt bez matki
10. Jaka dieta dla kota juniora?
11. Karmienie kota suchą karmą: wady i zalety
12. Karmienie kota mokrą karmą: wady i zalety
13. Czy kociak powinien dostawać mleko i inny nabiał?
14. Czy kociak potrzebuje suplementacji?
15. Optymalna dieta – karma dla kota to nie wszystko
16. Ile mały kot powinien jeść?
17. Przejście na karmę dla kota dorosłego i dalsze żywienie
18. Podsumowanie

W Twoim domu pojawił się kociak? Zastanawiasz się, jak karmić małego kota, by zapewnić mu wszystkie niezbędne składniki odżywcze? Żywienie kociąt musi być starannie dostosowane do ich wymagań wynikających z intensywnego wzrostu i rozwoju. Przy układaniu diety kociego juniora należy pamiętać także o odpowiedniej częstotliwości i wielkości posiłków. Podpowiadamy, czym karmić małego kotka, by rósł zdrowo i nie brakowało mu energii do radosnego poznawania świata.

Jak karmić małego kota? Podstawowe zasady żywienia

Pierwszy etap kociego życia obejmuje okres od urodzenia do około 12. miesiąca życia. W tym czasie w kocim organizmie zachodzą dynamiczne zmiany. Okres kocięctwa wiąże się przede wszystkim z intensywnym wzrostem i rozwojem wszystkich układów. Na tym etapie dochodzi do rozwoju szkieletu, mięśni, zębów, zmian w układzie pokarmowym, dojrzewania układu immunologicznego i nerwowego. Dodatkowo pierwsza faza życia jest nierozerwalnie związana z rozwojem poznawczym, zdobywaniem nowych doświadczeń i poznawaniem różnorodnych bodźców.

Intensywny rozwój organizmu pociąga za sobą wysokie zapotrzebowanie na składniki budulcowe i energetyczne. Ważną rolę w diecie kociąt odgrywają również witaminy, minerały i wielonienasycone kwasy tłuszczowe, które regulują procesy zachodzące w organizmie.

Odpowiednia dieta kociąt w pierwszych miesiącach życia ma kluczowe znaczenie dla ich zdrowia, prawidłowego wzrostu i rozwoju. Niedobory żywieniowe na tym etapie mogą doprowadzić do deformacji szkieletu, trwałych zaburzeń rozwojowych oraz pogorszenia funkcji poznawczych w wieku dorosłym. Błędy żywieniowe w diecie kociąt mogą także skutkować poważnymi zatruciami czy problemami trawiennymi, które niejednokrotnie stanowią zagrożenie dla życia maluchów.

Karmienie w pierwszych tygodniach życia

Pierwszym, wzorcowym pokarmem kociąt jest mleko matki. Stanowi ono kompletne pożywienie dla kocich noworodków — dostarcza im wszystkich niezbędnych składników odżywczych przez pierwsze tygodnie życia. Mleko kocic zawiera około 4-11% białka, 5-10% tłuszczu i 4% laktozy oraz witaminy, minerały, hormony, czynniki wzrostu i enzymy. Co istotne, skład mleka kotki zmienia się w kolejnych dniach laktacji. Zaraz po urodzeniu kotka wytwarza siarę, która jest dla kociąt źródłem przeciwciał. Kocięta przez pierwsze tygodnie życia pobierają 43,7-48,7 g mleka dziennie.

Jak karmić kocięta 2-, 3-, i 4-tygodniowe?

W pierwszych tygodniach życia koty szybko przybierają na wadze, zyskują zdolność kontrolowania defekacji i mikcji oraz stopniowo uczą się spożywać pokarmy inne niż płynne. By zaspokoić ich zmieniające się potrzeby, należy modyfikować ich dietę w kolejnych tygodniach.

Karmienie kociąt 2-tygodniowych

W 2. tygodniu życia u kociąt rozpoczyna się okres przejściowy. Zwierzęta już widzą i słyszą, przez co silnie oddziałują na nie różne bodźce, także te związane z pożywieniem. Dodatkowo u kociąt zaczynają wyrzynać się zęby mleczne, co umożliwia im spożywanie pokarmu stałego.

Od 2. tygodnia życia do diety kocich maluchów można zacząć wprowadzać pokarm stały. Czym karmić małego kota? Dla kociaka najlepszy będzie pokarm w formie musu, który nie wymaga specjalnego przygotowania przed podaniem. Można również przyrządzić dla małego pupila posiłek w formie papki składającej się z mokrego pokarmu dla kociąt i wody/preparatu mlekozastępczego (w proporcji 50:50). Dwutygodniowe kocięta powinny otrzymywać od 4 do 6 posiłków dziennie. Zapotrzebowanie kaloryczne u mruczków w tym okresie wynosi 15-20 kcal/100 g m.c.

Czytaj też: Domowe sposoby na wzmocnienie odporności kota

Karmienie kociąt 3-tygodniowych

W 3. tygodniu życia kociąt można kontynuować dotychczasowy sposób ich karmienia. Podobnie jak w 2. tygodniu należy podawać mruczkom 4-6 posiłków dziennie, które powinny dostarczyć im w sumie 20 kcal/100 g m.c. Trzeci tydzień życia kociąt to również dobry czas na zwiększenie ilości pokarmu stałego w ich diecie.

Dieta małego kota po odstawieniu mleka matki – karmienie kota 4-tygodniowego

W 4. tygodniu życia kociąt rozpoczyna się u nich proces odsadzenia dietetycznego. Polega on na zmianie rodzaju spożywanego pokarmu z mleka na pokarm stały. Ważną rolę w procesie odsadzenia odgrywa kocia mama, która produkuje coraz mniej pokarmu i uniemożliwia kociętom pobieranie mleka.

Rozpoczynający się w 4. tygodniu życia kociąt proces odsadzenia odbywa się stopniowo i trwa zazwyczaj do ukończenia przez nie 6.-8. tygodnia. Czym karmić małego kotka w tym szczególnym czasie? Kocięta 4-tygodniowe powinny otrzymywać dostosowaną do ich wieku rozdrobioną mokrą karmę lub też rozmoczoną w wodzie suchą karmę o drobnej granulacji.

Odsadzenie dietetyczne nie jest tożsame z odsadzeniem behawioralnym, czyli fizycznym oddzieleniem kociąt od matki (najczęściej połączonym z przeprowadzką do nowego domu), które nie powinno odbywać się wcześniej niż po ukończeniu przez mruczki 8. tygodnia życia.

Warto poznać: Ile powinien jeść kot?

Czym karmić małego kota po odstawieniu mleka matki?

Po odstawieniu kociaka od mleka matki całkowita odpowiedzialność za żywienie zwierzaka spoczywa na jego opiekunie. Aby zapewnić małemu kotu wszystkie niezbędne składniki odżywcze, należy podawać mu wysokiej jakości pełnoporcjową karmę przeznaczoną dla zwierząt rosnących. Karmy dla kociąt zwykle oznaczone są jako „junior” lub „kitten”. Warto zwrócić uwagę na skład pożywienia. Najlepiej wybierać pokarmy o wysokiej zawartości mięsa, lekkostrawne (np. bezzbożowe), wzbogacone o składniki pozytywnie wpływające na rozwój i zdrowie kociąt (np. prebiotyki, oleje rybne).

Czy mały kot może pić mleko?

Nie zaleca się podawania kociętom mleka pochodzącego od innych zwierząt (np. krów lub kóz). Warto pamiętać, że skład mleka krów i innych ssaków znacznie różni się od składu mleka kociego.

Karmienie małego pupila mlekiem innych zwierząt może doprowadzić u niego do niedoborów niezbędnych aminokwasów, a zwłaszcza tauryny i argininy. Mleko krowie ma też inną wartość energetyczną niż kocic, dlatego kociak musiałby spożywać je w większych dawkach. Dodatkowo mleko krowie zawiera więcej laktozy niż kocie, a micele kazeiny są w nim znacznie większe i mogą tworzyć trudno strawne aglomeraty. Z tych względów podawanie kociętom mleka krowiego może doprowadzić u nich do wzdęć, biegunek i innych problemów trawiennych.

Karmienie kociąt bez matki

Czym karmić małego kotka? Jeśli kocię zostało osierocone lub kocia mama nie jest w stanie go karmić, należy podawać mu specjalny preparat mlekozastępczy. Jego skład powinien być zbliżony do składu kociego mleka. Przez pierwsze 4. tygodnie życia kociętom trzeba dostarczać dziennie 15-20 kcal EM/100 g masy ciała. Ze względu na niewielką pojemność przewodu pokarmowego mruczków przez pierwsze 2 tygodnie życia powinny być karmione małymi porcjami pokarmu, co 2-4 godziny, a w kolejnych tygodniach co 4-6 godzin.

Przygotowany preparat mlekozastępczy musi być przechowywany w lodówce, maksymalnie przez 12 godzin. Preparat mlekozastępczy należy podawać kociętom po rozpuszczeniu w wodzie i podgrzaniu do temperatury 38°C, za pomocą pipety, butelki ze smoczkiem lub strzykawki. W czasie karmienia kociak powinien leżeć na brzuchu lub na boku z głową lekko uniesioną do góry. Po posiłku należy wymasować brzuch mruczka, by pobudzić u niego perystaltykę przewodu pokarmowego.

Jaka dieta dla kota juniora?

Zastanawiasz się, czym karmić małego kota? Dieta kociaka musi być dopasowana do jego zapotrzebowania pokarmowego wynikającego z wieku. Kocięta mają inne zapotrzebowanie na energię, białko i tłuszcze niż koty dorosłe. Potrzebują 2-3 razy więcej energii niż dojrzałe zwierzęta, dlatego powinny otrzymywać wysokokaloryczne pożywienie, o zawartości tłuszczu około 18-35%. Młode koty dla prawidłowego rozwoju muszą otrzymywać również więcej białka. Jego optymalna zawartość w karmie dla kociąt wynosi od 30 do 50%. Dla młodych kotów istotne są ponadto właściwe proporcja w diecie wapnia i fosforu (1,2:1), które zapobiegają problemom z układem szkieletowym. W żywieniu kociąt nie powinno ponadto zabraknąć witamin (regulujących pracę organizmu) i kwasów tłuszczowych DHA i EPA (wpływających korzystnie na rozwój mózgu i układu nerwowego).

Warto przeczytać Czy kot może jeść warzywa?

Kocięta mogą być karmione także karmami pełnoporcjowymi przeznaczonymi dla zwierząt na wszystkich etapach życia („all life stages”). W przypadku wyboru takiego pożywienia warto porównać jego skład z zaleceniami dotyczącymi żywienia kociąt, by upewnić się, że będzie optymalnym wyborem dla zwierzaka. Spośród pokarmów dla kotów na wszystkich etapach życia najlepiej wybrać produkt, który zawiera jak najwięcej białka i energii, a jego wielkość i struktura są dopasowane do drobnych zębów kociaków. Należy także pamiętać o precyzyjnym dostosowaniu ilości podawanego pokarmu do wagi i potrzeb pupila.

Karmienie kota suchą karmą: wady i zalety

Karmienie kociaka suchą karmą to rozwiązanie często wybierane przez opiekunów mruczków. Oto jego główne zalety i wady.

Zalety:

• wygoda stosowania — możliwość pozostawienia większego zapasu pokarmu i aktywnego karmienia (np. przy użyciu zabawek interaktywnych),
• wyższa kaloryczność pokarmu — możliwość podawania mniejszych porcji pokarmu, większa wydajność pożywienia,
• korzystny wpływ na higienę zębów — mechaniczne oczyszczanie zębów kota w trakcie jedzenia,
• odporność pokarmu na zepsucie — niższe ryzyko zatruć u młodych zwierząt.

Wady:

• niska zawartość wody w pokarmie — ryzyko odwodnienia i problemów z układem moczowym u kota,
• wyższa zawartość węglowodanów w pożywieniu — możliwość wystąpienia problemów trawiennych u kociąt,
• obecność konserwantów w pokarmie — potencjalne zagrożenie dla zdrowia kociąt,
• twarda struktura karmy — trudności z rozgryzaniem pokarmu przez kocięta,
• nienaturalna forma pokarmu — niska stymulacja w trakcie jedzenia.

Karmienie kota mokrą karmą: wady i zalety

Karmienie kociąt mokrą karmą jest często zalecane przez specjalistów. Jakie są jego wady i zalety?

Zalety:

• wysoka wilgotność pokarmu — odpowiednie nawodnienie kociego organizmu,
• wysoka strawność pożywienia — niewielkie ryzyko problemów trawiennych,
• naturalna forma pokarmu i różnorodność smaków — możliwość stworzenia urozmaiconego jadłospisu dla kociąt,
• miękka tekstura pokarmu — łatwość spożywania przez kocięta,
• duża smakowitość pożywienia — większe zadowolenie kociaka z posiłków.

Wady:

• duża podatność pokarmu na zepsucie — ryzyko zatruć u kociąt, konieczność odpowiedniego przechowywania i podawania karmy,
• niższa kaloryczność pożywienia — konieczność serwowania większych porcji pokarmu, wyższy koszt żywienia kociaka,
• lepka struktura karmy — osadzanie się pokarmu na zębach kota sprzyjające powstawaniu kamienia nazębnego.

Czy kociak powinien dostawać mleko i inny nabiał?

Niegdyś podawanie kociętom mleka krowiego było dość powszechne. Specjaliści nie mają jednak wątpliwości — serwowanie młodym kotom mleka krowiego nie jest konieczne, a w wielu przypadkach może okazać się szkodliwe. Po odsadzeniu u kociąt spada aktywność laktazy — enzymu odpowiedzialnego za rozkład laktozy znajdującej się w mleku. Z tego powodu u wielu zwierząt w wieku dorosłym występuje nietolerancja mleka, objawiająca się biegunkami po jego spożyciu. U niektórych kotów obserwuje się także alergię na białka mleka. Podobne problemy mogą pojawić się u kociąt — choć z reguły występują u nich rzadziej niż u zwierząt dorosłych.

Podawanie młodym kotom produktów mlecznych, takich jak twaróg czy jogurt, jest nieco bezpieczniejszym rozwiązaniem. Nabiał może być dobrym źródłem aminokwasów dla młodych zwierząt, jednak w przypadku karmienia kociąt karmą pełnoporcjową należy traktować go jedynie jako przekąskę i podawać w małych ilościach. Zawsze trzeba również obserwować reakcje zwierzaka po spożyciu produktów mlecznych.

Czy kociak potrzebuje suplementacji?

Pełnoporcjowa karma typu „junior” z reguły dostarcza kociętom wszystkich składników niezbędnych do zdrowego wzrostu i rozwoju. Zdarza się jednak, że organizm zwierzaka potrzebuje dodatkowego wsparcia. Stosowanie suplementów diety może być konieczne, jeśli kociak został osierocony lub zbyt szybko odstawiony od matki, rozwija się zbyt wolno lub nieprawidłowo, cierpi z powodu choroby lub przechodzi rekonwalescencję. Suplementacji wymaga również dieta domowa i BARF. Jednym z suplementów, które można zastosować u kociąt jest ANIMALACTIN^® — zawierający innowacyjny składnik MicroLactin^® (wspierający zdrowie stawów i układu ruchu).

Nigdy nie należy podawać kociakowi suplementów na własną rękę. Może to doprowadzić do hiperwitaminozy lub zaburzenia proporcji składników w diecie zwierzaka. Skutkiem niewłaściwej suplementacji mogą być problemy rozwojowe, zaburzenia zachowania, uszkodzenia narządów czy też zatrucia. Decyzja o suplementacji zawsze powinna być podjęta w porozumieniu z lekarzem weterynarii, który oceni, czy zwierzak potrzebuje dodatkowych preparatów i dobierze bezpieczne dla niego suplementy.

Optymalna dieta – karma dla kota to nie wszystko

Oprócz karmy podstawowej ważną rolę w diecie młodych kociąt odgrywają smakołyki. Przysmaki mogą dostarczyć kociętom nowych wrażeń smakowych, co korzystnie wpływa nie tylko na ich samopoczucie, ale również rozwój behawioralny. Podawanie kociakom przysmaków o różnych smakach, teksturach i formach jest formą stymulacji zmysłów oraz sposobem zapoznawania z różnorodnymi pokarmami. Może pomóc ograniczyć wybredność w jedzeniu w wieku dorosłym i nauczyć kota akceptowania różnych pokarmów. Smakołyki w diecie kociaka nie powinny jednak stanowić więcej niż 10%.

Przysmaki dla kociąt powinny być łatwe w spożywaniu (miękkie, małe), pozbawione sztucznych dodatków, składników ciężkostrawnych i alergennych oraz atrakcyjne dla młodych zwierząt pod względem tekstury czy formy. Do najpopularniejszych przekąsek dla młodych kotów należą:

• musy,
• pasztety,
• pasty,
• kawałki mięsa lub podrobów,
• smakołyki funkcjonalne,
• chrupiące krokiety z nadzieniem.

Ile mały kot powinien jeść?

U kociąt układ pokarmowy nie jest jeszcze w pełni rozwinięty, dlatego powinny one spożywać jednorazowo małe porcje pokarmu. Zapotrzebowanie energetyczne młodych kotów zmienia się w zależności od fazy ich wzrostu. Przeciętnie wynosi około 150-200 kcal/kg m.c. w pierwszych miesiącach po odsadzeniu, a jedynie 100-90 kcal/ kg m.c. w ostatnich miesiącach przed osiągnięciem dorosłości. Dokładna ilość podawanej karmy zależy więc od jej kaloryczności. Dzienną porcję pokarmu należy podzielić przynajmniej na 4 posiłki.

Przejście na karmę dla kota dorosłego i dalsze żywienie

Gdy kot osiągnie wiek 12 miesięcy, zwykle nadchodzi pora na zmianę jego pokarmu. Mruczek, który ukończył 1. rok życia, osiągnął docelową wagę. Rozwój jego organizmu został już zakończony. Z tego powodu nie potrzebuje już tyle energii i białka co kociak. Dalsze podawanie mu pokarmu przeznaczonego dla kociąt mogłoby doprowadzić u niego do rozwoju nadwagi. Warto pamiętać, że nieco dłużej rozwijają się koty ras dużych (np. maine coony) – zwykle karmy typu „junior” podaje się im aż do ukończenia 24. miesiąca życia.

Koty dorosłe powinny być karmione karmą pełnoporcjową z formułą „adult”. Można też podawać im specjalne karmy dostosowane do stylu życia (np. dla kotów aktywnych lub niewychodzących) czy specyficznych wymagań (np. dla kotów długowłosych).

Podsumowanie

Właściwe żywienie kociąt to jeden z najważniejszych czynników wpływających na ich rozwój oraz zdrowie. Wszelkie błędy żywieniowe w tym okresie mogą mieć długofalowe konsekwencje. Ze względu na intensywny wzrost kociaki potrzebują pożywienia o wysokiej zawartości energii i białka. Żywienie młodych kotów musi być jednak odpowiednio modyfikowane w kolejnych miesiącach życia zwierząt, by zaspokoić ich zmieniające się potrzeby. Podawanie mleka krowiego kociętom jest niewskazane. Dietę młodych mruczków można za to wzbogacać suplementami i przysmakami, które muszą być jednak starannie dobrane do potrzeb zwierzaków. Odpowiednia dieta w okresie kocięctwa to najlepsza inwestycja w długie i zdrowe życie mruczącego pupila.

Bibliografia:

1. Ceregrzyn M., Lechowski R., Barszczewska B., Podstawy żywienia psów i kotów, Edra Urban & Partner 2013, s. 242-252.
2. Guidi D., Żywienie i dietetyka psów i kotów. Przewodnik dla lekarzy weterynarii, Edra Urban & Partner 2021, s. 35-42.
3. Mirowski A., Mleko i preparaty mlekozastępcze w odchowie szczeniąt i kociąt, Życie Weterynaryjne 2013, nr 88 (11), s. 948-950.
4. Mirowski A., Mleko i przetwory mleczne w żywieniu psów i kotów, Życie Weterynaryjne 2013, nr 88 (12), s. 1048-1049.

Marta Majewska

Zoopsycholog