Czy pies może jeść kości?

Spis treści

1. Dlaczego opiekunowie podają psom kości?
2. Kość dla psa - rarytas czy niebezpieczeństwo?
3. Rodzaje kości i zasady ich podawania
4. Kości surowe vs. gotowane
5. Jakie kości będą bezpieczne?
6. Których kości psy nie powinny jeść?
7. Kości dla psa - które można, a których unikać?
8. Na co należy zwrócić uwagę przy podawaniu psom kości?
9. Kości a zdrowie psa
10. Zalety podawania kości
11. Zagrożenia związane z jedzeniem kości
12. Czy kości pomagają w czyszczeniu zębów?
13. Kość dla szczeniaka: czy młode psy mogą jeść kości?
14. Alternatywy i suplementy
15. Alternatywy dla kości
16. Suplementy wspierające zdrowie psa
17. Podsumowanie: Czy psy mogą jeść kości?

Od najmłodszych lat bajki, opowieści i ilustracje utrwalają w naszej świadomości stereotypowy obraz psa z kością w pysku. Sugerują, że kości są naturalnym i oczywistym elementem psiej diety. Wydaje się więc, że psy powinny jeść kości, w końcu tak przedstawiano je nam od dzieciństwa. Rzeczywistość jednak okazuje się znacznie bardziej skomplikowana, a kwestia podawania psom kości od lat budzi dyskusje wśród właścicieli i lekarzy weterynarii. Dla psów kości są atrakcyjne nie tylko ze względu na smak. Odpowiadają także na głęboko zakorzenioną potrzebę gryzienia, obecną u ich dzikich przodków, wilków. Wilki od zawsze rozgryzały kości, aby dostać się do bogatego w tłuszcze i składniki mineralne szpiku kostnego oraz wzmocnić mięśnie szczęk. Wielu opiekunów postrzega kości jako naturalną nagrodę i formę urozmaicenia diety, uważając, że wspierają one higienę jamy ustnej, zaspokajają instynktowną potrzebę gryzienia i dostarczają zwierzęciu rozrywki. Traktowane są jako wartościowy element diety, naturalne źródło wapnia i fosforu. Z drugiej jednak, wielu lekarzy weterynarii i ekspertów ostrzega przed zagrożeniami, takimi jak zadławienie, urazy jamy ustnej, zębów, dziąseł czy perforacje przewodu pokarmowego.

Dlaczego opiekunowie podają psom kości?

Opiekunowie podają psom kości z różnych powodów, które często łączą aspekty behawioralne, dietetyczne i higieniczne. Jednym z najczęściej wymienianych argumentów jest higiena jamy ustnej. Gryzienie twardych przedmiotów, w tym kości mechanicznie usuwa osad nazębny i częściowo redukuje kamień nazębny, co wspiera utrzymanie prawidłowego stanu dziąseł i zębów. Choć nie zastępuje to regularnej higieny ani profesjonalnej kontroli stomatologicznej, wielu właścicieli postrzega kość jako naturalny sposób wspierania zdrowia jamy ustnej psa.

Drugim istotnym powodem jest zaspokojenie naturalnego instynktu gryzienia, który u psów jest głęboko zakorzeniony biologicznie i odziedziczony po ich dzikich przodkach. U psów domowych instynkt ten przejawia się poprzez silną motywację do rozgryzania twardych przedmiotów. Gryzienie działa uspokajająco, redukuje stres i napięcie oraz stanowi formę aktywności fizycznej oraz umysłowej. Dzięki temu psy mogą realizować swoje naturalne potrzeby, jednocześnie rozładowując nadmiar energii i unikając problemów behawioralnych wynikających z nudy lub frustracji. Kości mogą służyć jako nagroda za dobre zachowanie, atrakcyjna zabawa lub forma stymulacji zmysłów – zapach, smak i konsystencja angażuje zmysły i dostarczają satysfakcji psychicznej.

Dodatkowo surowe kości stanowią naturalne źródło wapnia i fosforu, dwóch kluczowych minerałów niezbędnych dla prawidłowego rozwoju kośćca u psów. Wapń wspiera mineralizację kości i zębów, natomiast fosfor bierze udział w procesach energetycznych organizmu i w budowie tkanki kostnej. Odpowiednia podaż tych składników jest istotna nie tylko dla utrzymania mocnych kości i zdrowych stawów, ale także dla prawidłowego funkcjonowania mięśni, układu nerwowego i ogólnej kondycji organizmu psa. 

Kość dla psa – rarytas czy niebezpieczeństwo?

Czy naprawdę warto ryzykować zdrowie psa dla kilku chwil przyjemności związanej z gryzieniem kości? Z jednej strony kość jest dla psa niezwykle atrakcyjna. Jej zapach, smak i konsystencja zapewnia mu rozrywkę, stymulację psychiczną i fizyczną oraz zaspokojenie naturalnej potrzeby gryzienia. Z drugiej strony analizy przypadków klinicznych nie pozostawiają wątpliwości. Kość może stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia psa. Fragmenty kości mogą prowadzić do zadławienia, perforacji przewodu pokarmowego czy uszkodzenia zębów i dziąseł. Szczególnie niebezpieczne są kości drobiowe oraz wszystkie poddane obróbce cieplnej, które stają się kruche i łatwo łamią się na ostre kawałki. W praktyce klinicznej często obserwuje się przypadki perforacji jelit po spożyciu kości drobiowych. Interwencja chirurgiczna jest wtedy niezbędna i obarczona dużym ryzykiem powikłań.

Rodzaje kości i zasady ich podawania

Kości surowe vs. gotowane

Podawanie psom kości wymaga szczególnej ostrożności, a wybór odpowiedniego rodzaju ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa zwierzęcia. Kości surowe są uznawane za względnie bezpieczne, ponieważ w przeciwieństwie do kości poddanych obróbce termicznej rzadziej pękają na ostre fragmenty. Mogą jednak nadal stanowić zagrożenie. Istnieje ryzyko uszkodzenia zębów, dziąseł, a w skrajnych przypadkach perforacji przewodu pokarmowego. Dlatego podawanie surowych kości powinno odbywać się zawsze pod nadzorem opiekuna, a ich wielkość i twardość należy dopasować do rozmiaru i temperamentu psa.

Obróbka termiczna zmienia strukturę kości, powoduje odparowanie wody, denaturację kolagenu i zwiększoną krystalizację soli mineralnych. W efekcie kości tracą naturalną elastyczność, stają się kruche i łamliwe. Podczas gryzienia powstają ostre odłamki, które mogą prowadzić do poważnych urazów jamy ustnej, zadławienia, złamań zębów oraz perforacji przewodu pokarmowego. Kości poddane obróbce termicznej nie powinny być podawane psom w żadnej formie.

Kości podajemy pupilowi przede wszystkim po to, by mógł je ogryzać wraz z mięsem i chrząstkami. Kości, pozbawione tych elementów, są nieodpowiednie do podania i mogą zwiększać ryzyko urazów mechanicznych. Należy również pamiętać, że kości powinny być odpowiednio duże, dostosowane do wielkości psa. 

Jakie kości będą bezpieczne?

Kości surowe, duże, stabilne i twarde, odpowiednio dopasowane do wielkości, wieku i temperamentu zwierzęcia są względnie bezpieczne dla psów. Podawanie kości powinno przede wszystkim umożliwiać psu gryzienie mięsa i chrząstek, które wspierają trawienie i są naturalnym elementem diety, a nie stanowić jedynie mechaniczne żucie samej kości. Do względnie bezpiecznych zalicza się kości udowe wołowe lub cielęce, większe kości łopatkowe oraz żebra wołowe podawane w surowej postaci. Kości ze szpikiem również mogą stanowić atrakcyjny przysmak, dostarczający białka, tłuszczu i minerałów, jednak ich spożycie wymaga nadzoru właściciela.

Których kości psy nie powinny jeść?

Podawanie psu kości wymaga szczególnej ostrożności, niektóre rodzaje stanowią poważne zagrożenie dla zdrowia. Lekarze weterynarii jednoznacznie zalecają unikanie:

• Kości drobiowe – łatwo ulegają rozdrobnieniu na ostre fragmenty, które mogą spowodować perforacje przełyku, żołądka czy jelit, urazy jamy ustnej oraz zadławienia.
• Kości wieprzowe – surowe, jak i gotowane. Mogą stanowić źródło infekcji bakteryjnych, w tym salmonellozy, a ponadto łatwo ulegają złamaniu na ostre fragmenty, co znacząco zwiększa ryzyko urazów mechanicznych przewodu pokarmowego i jamy ustnej psa. Kości wieprzowe są kojarzone z ryzykiem wścieklizny rzekomej (choroby Aujeszky’ego), co czyni je szczególnie niebezpiecznymi do spożycia.
• Małe i okrągłe kości, takie jak żeberka drobiowe, mogą zostać połknięte w całości i utknąć w przełyku, powodując zadławienie lub niedrożność przewodu pokarmowego.

W literaturze weterynaryjnej podkreśla się, że te rodzaje kości są szczególnie ryzykowne i ich podawanie powinno być bezwzględnie wykluczone z diety psa. Właściciele powinni koncentrować się na alternatywach, które zaspokajają naturalną potrzebę gryzienia, ale minimalizują zagrożenia, takich jak duże, surowe kości wołowe lub cielęce oraz specjalistyczne gryzaki dentystyczne.

Czytaj też: Jak sprawdzać skład karmy dla zwierząt?

Kości dla psa – które można, a których unikać?

Na co należy zwrócić uwagę przy podawaniu psom kości?

Podawanie psom kości wymaga zachowania szczególnej ostrożności, aby zminimalizować ryzyko urazów i powikłań zdrowotnych. Do najważniejszych zasad należą:

• Stały nadzór nad psem. Psy nigdy nie powinny pozostawać same z kością. Stała obecność właściciela pozwala szybko reagować w przypadku zadławienia, złamania zęba czy połknięcie ostrych fragmentów kości.
• Odpowiedni rozmiar kości. Kość powinna być dobrana do wielkości psa. Zbyt mała kość może zostać połknięta w całości, a zbyt twarda lub duża może prowadzić do uszkodzeń zębów i dziąseł.
• Dopasowanie do temperamentu psa. Psy o skłonności do połykania dużych kawałków bez wcześniejszego żucia, są szczególnie narażone na urazy mechaniczne przewodu pokarmowego, zadławienie oraz złamania zębów. W takich przypadkach należy unikać twardych kości i rozważyć bezpieczne alternatywy.
• Rodzaj kości. Należy wybierać kości surowe, duże, stabilne i twarde, dopasowane do wielkości, wieku i temperamentu psa. Najbezpieczniejsze są kości cielęce, np. kość udowa, która jest na tyle duża, że pies nie może jej połknąć w całości, a jej struktura pozwala na bezpieczne gryzienie.
• Czas i częstotliwość podawania. Kości powinny być traktowane jako okazjonalny przysmak, a nie jako stały element diety. Długotrwałe żucie może prowadzić do nadmiernego obciążenia zębów i dziąseł.

Przestrzeganie powyższych zasad pozwala znacząco zredukować ryzyko powikłań związanych z podawaniem kości i jednocześnie zapewnia psu bezpieczną formę stymulacji i rozrywki.

Kości a zdrowie psa

Zalety podawania kości

Podawanie psom odpowiednio dobranych, surowych kości może przynosić szereg korzyści zdrowotnych i behawioralnych. Gryzienie kości stanowi naturalną formę aktywności. Proces żucia wymaga koncentracji, planowania i koordynacji ruchowej, co zapewnia psu zajęcie psychiczne i redukcję stresu. Mechaniczne żucie kości może pomagać w ścieraniu powierzchniowego osadu nazębnego i w niewielkim stopniu redukować kamień nazębny, wspierając higienę jamy ustnej. Dodatkowo stymuluje wydzielanie enzymów w ślinie, co pomaga zapobiegać gromadzeniu się płytki nazębnej i chorobom dziąseł. Należy jednak pamiętać, że nie zastępuje ono regularnego szczotkowania zębów ani profesjonalnej kontroli stomatologicznej. Kości mogą być traktowane wyłącznie jako uzupełnienie profilaktyki stomatologicznej. Surowe kości stanowią także źródło ważnych składników odżywczych.  Kości stanowią cenny element diety opartej na surowym mięsie (BARF). Zawierają wapń i fosfor, kluczowe dla prawidłowego rozwoju i utrzymania kości, a także białko i kolagen, wspierające zdrowie stawów, mięśni i skóry.  W praktyce przyswajalność tych minerałów z kości jest ograniczona, szczególnie jeśli kość nie jest otoczona mięsem i tkankami, które zwiększają strawność. Wprowadzanie kości do diety psa powinno odbywać się stopniowo, zaczynając od małych porcji i obserwując reakcję układu pokarmowego, aby uniknąć problemów trawiennych i adaptować psa do nowego typu przysmaku.

Zagrożenia związane z jedzeniem kości

Podawanie psom kości, niesie ze sobą szereg potencjalnych zagrożeń zdrowotnych:

• Zadławienie. Połknięcie dużych kawałków lub ostrych fragmentów kości może prowadzić do zablokowania przełyku, wymagającego pilnej interwencji weterynaryjnej.
• Uszkodzenia jamy ustnej, w tym złamania zębów, pęknięcia szkliwa oraz urazy dziąseł. Twarde kości zwiększają ryzyko uszkodzeń stomatologicznych.
• Perforacje przewodu pokarmowego. Ostre fragmenty kości mogą przedziurawić przełyk, żołądek lub jelita, prowadząc do ciężkich komplikacji wymagających interwencji chirurgicznej.
• Niedrożność przewodu pokarmowego. Połknięte fragmenty kości mogą blokować jelita, co może wymagać leczenia chirurgicznego lub endoskopowego.
• Zaparcia. Spożycie dużych kawałków kości, które nie ulegają strawieniu, może powodować zaleganie treści pokarmowej i przewlekłe problemy jelitowe.
• Krwawienia wewnętrzne. W wyniku urazów mechanicznych przewodu pokarmowego może dochodzić do krwawienia, który w skrajnych przypadkach może zagrażać życiu psa.
• Zakażenia bakteryjne. Niebezpieczne są szczególnie kości drobiowe oraz wieprzowe surowe, które mogą być skażone Salmonellą, E. coli, Listerią, Brucellą suis, czy pasożytem Toxoplasma gondii.

Ryzyko powikłań związanych ze spożywaniem kośćmi jest realne i może być poważne, dlatego podawanie ich psom powinno odbywać się zawsze pod stałym nadzorem właściciela, z uwzględnieniem wielkości, rodzaju i temperamentu zwierzęcia.

Czy kości pomagają w czyszczeniu zębów?

Popularne przekonanie, że kości mogą zastąpić szczotkowanie zębów u psów to popularny mit. Mechaniczne żucie twardych kości może usuwać powierzchniowy osad nazębny i nieznacznie redukować kamień, zwłaszcza w miejscach łatwo dostępnych dla psa. Jednak obgryzanie kości nie eliminuje bakterii ani złogów w trudno dostępnych przestrzeniach międzyzębowych i przy dziąsłach, dlatego nie mogą zastąpić regularnej higieny jamy ustnej. Lekarze weterynarii podkreślają, że profilaktyka stomatologiczna powinna obejmować regularne wizyty kontrolne u weterynarza oraz codzienna higienę w domu (m. in. szczotkowanie zębów, dobór odpowiedniej karmy).

Kość dla szczeniaka: czy młode psy mogą jeść kości?

Dla szczeniąt zabawa gryzakami stanowi atrakcyjną formę zajęcia, która zapobiega nudzie i pomaga redukować stres, zwłaszcza w nowych lub wymagających sytuacjach. Zapewnienie maluchom wytrzymałych przedmiotów do gryzienia jest szczególnie ważne w okresie ząbkowania. Tracą zęby mleczne i wyrastają im stałe, co wiąże się z dyskomfortem i swędzeniem dziąseł. Szczeniaki instynktownie szukają wtedy czegoś do żucia, aby złagodzić dolegliwości. Udostępnienie odpowiednich gryzaków zmniejsza też ryzyko niszczenia mebli czy pogryzienia kapci. Jednak szczenięta posiadają delikatne, jeszcze rozwijające się zęby mleczne oraz wciąż dojrzewający układ pokarmowy. Są bardziej podatne na złamania zębów, urazy dziąseł, perforacje przewodu pokarmowego oraz zaburzenia trawienne. Nawet surowe kości, które u dorosłych psów mogą być względnie bezpieczne, stanowią dla szczeniąt zbyt duże ryzyko urazów mechanicznych, zębów oraz dziąseł.

Zbyt szybkie wprowadzenie kości do jadłospisu szczeniaka może przynieść wiele problemów, w tym ryzyko krzywego zgryzu, uszkodzenia zębów mlecznych, przeciążenia układu pokarmowego oraz zaburzeń żołądkowo-jelitowych. Podawanie kości szczeniętom powinno być bezwzględnie konsultowane z lekarzem weterynarii, który może ocenić wielkość, twardość i czas podawania gryzaka w zależności od wieku, rasy i rozwoju zębów psa. W praktyce częściej zaleca się bezpieczne alternatywy, takie jak specjalistyczne gryzaki lub przysmaki do żucia o odpowiedniej miękkości, które wspierają zdrowie zębów i układu pokarmowego bez ryzyka urazów.

Alternatywy i suplementy

Alternatywy dla kości

Aby zaspokoić naturalną potrzebę gryzienia i jednocześnie zminimalizować ryzyko urazów, warto sięgnąć po bezpieczne alternatywy dla kości. Należy przy tym uważnie sprawdzać skład produktów, aby unikać szkodliwych dodatków  dla psów.

• Naturalne gryzaki – suszone uszy wołowe, żwacze czy inne suszone produkty zwierzęce są trwalsze, łatwiejsze do gryzienia i bezpieczniejsze niż kości gotowane czy drobne.
• Zabawki do gryzienia – gumowe, nylonowe lub wykonane z tworzyw biodegradowalnych, odporne na uszkodzenia i projektowane tak, by nie powodować urazów zębów.
• Przysmaki dentystyczne z pieczęcią VOHC (Veterinary Oral Health Council) – wspomagają higienę jamy ustnej.

Suplementy wspierające zdrowie psa

Podawanie psom kości często jest motywowane chęcią dostarczenia wapnia i wspierania zdrowia stawów. Źródłem tych kluczowych minerałów powinna dobrze zbilansowana karmy pełnoporcjowa. Odpowiednio skomponowana dieta zapewnia psu niezbędną ilość wapnia i fosforu w formie łatwo przyswajalnej, wspierając zdrowie kości i stawów bez ryzyka urazów związanych z gryzieniem twardych kości. Na rynku jest wiele dedykowanych suplementów, których skuteczność i bezpieczeństwo zostały potwierdzone w badaniach naukowych.

• Glukozamina i chondroityna wspierają regenerację chrząstki stawowej, zmniejszają sztywność stawów i poprawiają mobilność oraz ograniczają  konieczność stosowania niesteroidowych leków przeciwzapalnych u psów z zwyrodnieniem stawów.
• Kwas hialuronowy zmniejsza tarcie w obrębie powierzchni stawowych.
• Kolagen hydrolizowany wykazuje działanie chondroprotekcyjne, wspierając odbudowę macierzy chrząstki.
• MSM (metylosulfonylometan) ma działanie przeciwzapalne i wspiera elastyczność tkanki łącznej.
• Kwasy tłuszczowe omega-3 (EPA, DHA) redukują procesy zapalne, co potwierdziły m.in. badania Roush i wsp. (2010, JAVMA), wskazujące na poprawę komfortu ruchowego u psów z OA suplementowanych kwasami omega-3.
• Ekstrakt z małży nowozelandzkiej (Perna canaliculus, GLM). GLM to naturalne źródło glukozaminy, chondroityny i kwasów omega-3. Badania (m.in. Rialland i wsp., 2013, BMC Vet Res) wykazały, że suplementacja ekstraktem z GLM może zmniejszać objawy kliniczne choroby zwyrodnieniowej stawów i poprawiać komfort życia psów.
• MicroLactin® – nowoczesny nutraceutyk o udowodnionym działaniu przeciwzapalnym, regeneracyjnym i immunomodulującym. Pozyskiwany z mleka krów poddanych procesowi hiperimmunizacji, zawiera unikalny czynnik HIMF oraz bioaktywne immunoglobuliny, które hamują nadmierną reakcję zapalną, chronią tkanki przed degradacją i wspierają ich odbudowę. MicroLactin® łagodzi ból u psów i kotów z przewlekłymi stanami zapalnymi stawów oraz mięśni, poprawia mobilność oraz wspiera naturalną odporność. Dzięki wysokiemu profilowi bezpieczeństwa stanowi wartościowe uzupełnienie diety.  Microlactin i pozostałe składniki znajdziesz w naszych suplementach, produkt jest dostępny na oficjalnej stronie: https://animalactin.shop/produkty/

Suplementacja diety psów stanowi istotny element profilaktyki weterynaryjnej, szczególnie w odniesieniu do układu kostno-stawowego. Jest ona rekomendowana zwłaszcza w następujących grupach ryzyka:

• Szczenięta ras dużych i olbrzymich w celu profilaktyki dysplazji stawów biodrowych (HD) oraz dysplazji stawów łokciowych (ED) i wspierania prawidłowego rozwoju układu kostno-stawowego,
• Psy aktywne i sportowe, ze względu na zwiększone obciążenia aparatu ruchu, wynikające z intensywnej aktywności,
• Psy starsze (seniorzy), u których często obserwuje się rozwój chorób zwyrodnieniowych, takich jak osteoartroza,
• Psy z nadwagą, u których dodatkowe kilogramy nasilają przeciążenie stawów, zwiększając ryzyko urazów i przyspieszając procesy degeneracyjne.

Regularne stosowanie odpowiednio dobranych suplementów, uwzględniających wiek, masę ciała i ogólną kondycję psa, pozwala nie tylko ograniczyć ryzyko kontuzji, ale również spowolnić postęp chorób zwyrodnieniowych. Tym samym suplementacja staje się ważnym narzędziem w nowoczesnej profilaktyce i wspieraniu jakości życia psów na każdym etapie rozwoju.

Podsumowanie: Czy psy mogą jeść kości?

Psy mogą jeść tylko odpowiednio dobrane, surowe i duże kości, podawane okazjonalnie i zawsze pod nadzorem opiekuna. Kości gotowane, drobiowe, wieprzowe oraz małe i kruche stanowią poważne zagrożenie zdrowotne i powinny być całkowicie wykluczone z diety psa.

W codziennej profilaktyce zdrowia lepszym wyborem są bezpieczne alternatywy – specjalistyczne gryzaki, przysmaki dentystyczne i suplementy wspierające układ kostno-stawowy. Kość może być dla psa atrakcyjną zabawą i formą stymulacji, ale nigdy nie powinna zastępować pełnowartościowej diety, higieny jamy ustnej ani profesjonalnej opieki weterynaryjnej.

Bibliografia 

1. Lindsay Boyers i Jo Cornett, DVM: Can Dogs Eat Bones?, PetMD, aktualizacja: marzec 2025. 
2. “Can dogs eat bones safely?” AdvancedCare Animal Clinic, luty 2023. 
3. AnimalIsland.eu (kwiecień 2025): ekstrakt z małży nowozelandzkiej (GLM).
4. Debora Guidi, red. Michał Jank, „Żywienie i dietetyka psów i kotów. Przewodnik dla lekarza weterynarii”, Edra Urban & Partner, 2021
5. T.W. Fossum, Z. Kiełbowicz, Chirurgia małych zwierząt. Tom 3, Edra Urban & Partner
6. L M FreemanK E Michel „Evaluation of raw food diets for dogs, April 2001, Journal of the American Veterinary Medical Association 218(5):705-9
7. Roush, J.K., Cross, A.R., Renberg, W.C., Dodd, C.E., Sixby, K.A., Fritsch, D.A., Allen, T.A., Jewell, D.E., Richardson, D.C., Leventhal, P.S., Hahn, K.A. (2010). Evaluation of the effects of dietary supplementation with fish oil omega-3 fatty acids on weight bearing in dogs with osteoarthritis. Journal of the American Veterinary Medical Association, 236(1), 67–73.
8. Rialland, P., Bichot, S., Lussier, B., Moreau, M., Beaudry, F., del Castillo, J. R. E., Gauvin, D., & Troncy, E. (2013). Effect of a diet enriched with green-lipped mussel on pain behavior and functioning in dogs with clinical osteoarthritis. Canadian Journal of Veterinary Research, 77(1), 66–74.

Dominika Czortek

lek, wet,