Spis treści
- Czy pies może jeść surowe mięso?
- Dieta BARF dla psa: zasady i składniki
- Mięso w diecie BARF
- Podroby dla psa na diecie BARF
- Kości dla psa na BARF-ie
- Warzywa i owoce w diecie BARF
- Jajka
- Suplementy BARF
- Dawkowanie karmy BARF
- Jakie surowe mięso będzie najlepsze dla psa?
- Czy pies może jeść surowe mięso z kurczaka?
- Surowe mięso wołowe dla psa
- Czy pies może jeść surowe mięso wieprzowe?
- Surowe mięso z indyka dla psa
- Surowa jagnięcina dla psa
- Jakość mięsa ma znaczenie
- Czy surowe mięso w diecie psa może być niebezpieczne?
- Niebezpieczeństwa wynikające z podawania psu surowego mięsa
- Jakiego mięsa surowego nie należy podawać psu?
- Kiedy karmienie psa surowym mięsem nie będzie wskazane?
- Surowe mięso dla szczeniąt: tak czy nie?
- Czy szczeniaki mogą jeść surowe mięso?
- Dieta BARF dla szczeniaka: czy to dobry pomysł?
- Surowe czy gotowane mięso dla szczeniaka?
- Jak powinna wyglądać dieta surowa szczeniaka?
- Od kiedy pies może jeść surowe mięso?
- Praktyczne aspekty karmienia surowym mięsem
- Jak odpowiednio przyrządzić surowe mięso dla psa?
- Ilość mięsa w diecie psa: jak dostosować do jego potrzeb?
- Łączenie surowego mięsa z innym sposobem żywienia
- Czy można mieszać suchą karmę dla psa z surowym mięsem?
- Podsumowanie
Wielu opiekunów psów poszukuje sposobów na naturalne żywienie swoich podopiecznych. W ostatnich latach dużą popularność zyskało podawanie czworonogom surowego mięsa. Taki model żywienia ma zarówno swoich zwolenników, jak i przeciwników. Jakie korzyści i zagrożenia niesie karmienie psa surowym mięsem? Jak w prawidłowo ułożyć dietę BARF dla psa?
Czy pies może jeść surowe mięso?
Mięso to najważniejszy element psiej diety. Psy są anatomicznie i fizjologicznie przystosowane do pozyskania niezbędnych składników odżywczych (m.in. aminokwasów, kwasów tłuszczowych) z mięsa i produktów pochodzenia zwierzęcego. W naturze podstawę diety większości psowatych stanowią: tkanka mięśniowa, tkanka łączna, kości i wnętrzności upolowanych zwierząt (m.in. kopytnych). Dzicy krewni psów spożywają w niewielkiej ilości także pokarm roślinny — przede wszystkim z przewodami pokarmowymi zjadanych ofiar, jednak nie stanowi on ważnego elementu ich diety.
W toku udomowienia psy zaadaptowały się do nieco innej diety niż dzikie psowate. W porównaniu z wilkami mają wyższą aktywność enzymu amylazy trzustkowej. Dzięki temu są w stanie efektywnie trawić również węglowodany złożone. Mięsożerność nie ma więc u nich charakteru obligatoryjnego. Niemniej jednak surowe mięso wciąż może być dla nich bardzo wartościowym pokarmem. Jego niewątpliwą zaletą jest wysoka strawność. Dodatkowo surowe mięso — w przeciwieństwie do tego poddanego obróbce termicznej — nie traci ważnych składników odżywczych (m.in. tauryny). Jedzenie surowego mięsa pozwala też psu realizować naturalne zachowania pokarmowe i dostarcza mu stymulacji podczas posiłków.
Dieta BARF dla psa: zasady i składniki
Jednym z najbardziej znanych naturalnych modeli żywienia psów, wykorzystujących surowe mięso, jest dieta BARF (Biologically Appropriate Raw Food, czyli biologicznie odpowiednie surowe jedzenie). Koncepcja, według której dieta psa powinna przypominać dietę wilka, została opracowana przez australijskiego lekarza weterynarii Iana Billinghursta, pod koniec lat 80. XX w. Według jej założeń dieta oparta na surowym mięsie jest najlepiej dopasowana do biologicznych potrzeb psów, jako zwierząt mięsożernych. Zgodnie z tym modelem żywienia posiłki psa powinny składać się z surowych składników, takich jak mięso, kości, podroby, owoce i warzywa. Dietę psa należy uzupełniać również suplementami, by była ona odpowiednio zbilansowana i kompletna.
Mięso w diecie BARF
Surowe mięso to podstawa diety BARF dla psa. Jego udział w żywieniu czworonoga powinien wynieść minimum 50-60%. Czworonogowi należy oferować różne rodzaje mięsa, dzięki czemu jego dieta będzie urozmaicona i zbilansowana pod względem aminokwasów i witamin. Mięso powinno być podawane razem z kośćmi. Najlepiej wybierać mięso z kawałkami tłuszczu i ścięgnami.
Podroby dla psa na diecie BARF
Oprócz mięs w diecie BARF ważną rolę odgrywają podroby. Ich optymalny udział w jadłospisie to około 10-20%. Psu można podawać różne rodzaje podrobów. Za najbardziej wartościowe uznawane są m.in. wątroby, serca, nerki. Podroby mogą być dla psa dobrym źródłem składników mineralnych (m.in. cynku, żelaza) oraz witamin (m.in. A, D, z grupy B) i tauryny. Nie należy jednak podawać pupilowi wyłącznie podrobów jednego rodzaju, bo w takiej sytuacji łatwo może dojść do przedawkowania niektórych składników.
Kości dla psa na BARF-ie
Kolejnym istotnym elementem diety BARF są surowe kości, których zawartość w diecie psa powinna wynieść około 10-15%. Kości dostarczają czworonogom przede wszystkim wapnia, fosforu i nienasyconych kwasów tłuszczowych. Dzięki nim pies może również zaspokoić naturalne potrzeby związane z żuciem i gryzieniem, oczyszczać swoje zęby oraz ćwiczyć mięśnie szczęk. Kości podawane pupilowi zawsze powinny być dopasowane pod względem wielkości i twardości do jego szczęk. Ze względów bezpieczeństwa nie należy serwować psu kości gotowanych ani przekraczać zalecanej dawki takich produktów.
Warzywa i owoce w diecie BARF
Choć mięso, podroby i kości to kluczowe elementy psiej diety BARF, warto uzupełnić jadłospis czworonoga również produktami roślinnymi. Owoce i warzywa mogą dostarczyć psu dodatkowej dawki błonnika, witamin, minerałów i substancji bioaktywnych. Jednocześnie ich dodatek często zwiększa smakowitość posiłków. Zawartość warzyw w diecie psa powinna wynieść około 10%, a owoców: 5%. Warzywa i owoce można serwować zarówno w całości, jak i podzielone na mniejsze kawałki. Polecane dla psów są m.in. jabłka, maliny, borówki, truskawki, banany, marchewki, buraki, cukinie.
Jajka
Jajka to prawdziwa skarbnica substancji odżywczych. W diecie BARF żółtka jaj mogą być źródłem kwasów tłuszczowych z grupy omega-3 (m.in. DHA), lecytyny, choliny, biotyny, witamin A, K, D, E, witamin z grupy B, żelaza, cynku, magnezu. Z kolei sproszkowane skorupki jaj są naturalnym suplementem wapnia i fosforu. Białko jaja kurzego ma wzorcowy skład aminokwasowy. W żywieniu psów można stosować nie tylko jaja kurze, ale również perlicze, gęsie czy kacze.
Suplementy BARF
Suplementy w diecie BARF mają za zadanie uzupełnić dietę psa o dodatkowe składniki odżywcze, których brakuje w posiłkach opartych na samym mięsie i podrobach. Ich podawanie jest niezbędne, by zapobiec niedoborom pokarmowym u czworonoga i zbilansować jego dietę. Do najważniejszych suplementów w diecie BARF należą: drożdże browarnicze (źródło witamin z grupy B), algi morskie (źródło jodu), oleje rybne (źródło wielonienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3), hemoglobina (źródło żelaza).
Dawkowanie karmy BARF
Dieta BARF, podobnie jak każda inna, musi być starannie dopasowana do zapotrzebowania pokarmowego psa, wynikającego z jego wieku, poziomu aktywności czy wielkości. Dzienna dawka pokarmowa (g) dla psa powinna wynieść od 2-4% wagi dorosłego zwierzęcia. W przypadku psów po kastracji lub o małej aktywności zazwyczaj należy zastosować dolną normę. Z kolei dla szczeniąt i psów aktywnych dawka pokarmowa powinna stanowić od 2,5% do 5% masy ciała.
Jakie surowe mięso będzie najlepsze dla psa?
Mięsa wykorzystywane w karmach dla psa różnią się pod względem wartości odżywczej, walorów smakowych i zastosowania. W żywieniu czworonogów można wykorzystać większość rodzajów mięs, takich jak m.in. kurczak, wołowina czy jagnięcina. Poniżej znajdują się informacje na temat najpopularniejszych mięs stosowanych w diecie BARF dla psów.
Czy pies może jeść surowe mięso z kurczaka?
Mięso z kurczaka cieszy się dużą popularnością w żywieniu psów ze względu na szeroką dostępność i stosunkowo niską cenę. Kurczak jest mięsem lekkostrawnym, dzięki czemu na ogół jest dobrze tolerowany przez przewód pokarmowy czworonogów. Jednocześnie jest to mięso niskotłuszczowe, co trzeba uwzględnić przy planowaniu diety czworonoga.
Kurczak może być dobrym źródłem białka oraz witamin z grupy B. Psu można podawać różne części z kurczaka — skrzydełka, udka, piersi, a także podroby (np. wątróbki, serca, żołądki). Mięso z kurczaka jest szczególnie polecane dla psów obdarzonych wrażliwym przewodem pokarmowym, mało aktywnych lub z nadwagą.
Surowe mięso wołowe dla psa
Mięso wołowe odznacza się wyższą zawartością tłuszczu niż drobiowe. Może dostarczyć psom wielu cennych składników, takich jak m.in. L-karnityna, żelazo, potas, witaminy: B12, B1 i B6, sprzężony kwas linolowy (CLA). Oprócz mięsa mięśniowego psom można serwować m.in. wątróbki i nerki wołowe. Wołowina dobrze sprawdzi się w żywieniu psów aktywnych, pracujących czy sportowych.
Czy pies może jeść surowe mięso wieprzowe?
Podawanie psu surowej wieprzowiny budzi spore obawy związane z możliwością zarażenia zwierzaka wirusem wścieklizny rzekomej/choroby Aujeszky’ego (SHV-1) występującym u świń. Wirus ten może być śmiertelny dla psów. Polska nie jest całkowicie wolna od wirusa choroby Aujeszky’ego, dlatego serwowanie wieprzowiny psu stwarza pewne ryzyko dla jego zdrowia.
Pupilowi należy podawać wyłącznie mięso wieprzowe z pewnego źródła. Można też ugotować mięso przed podaniem. Wieprzowina stanowi dobre źródło kwasów tłuszczowych oraz witamin z grupy B. Może być serwowana w postaci m.in. łopatki, karkówki czy żeberek. Wieprzowina znajduje zastosowanie w diecie psów aktywnych, na diecie eliminacyjnej lub cierpiących z powodu chorób przewodu pokarmowego.
Surowe mięso z indyka dla psa
Choć surowe mięso z indyka odznacza się podobnymi walorami dietetycznymi jak mięso z kurczaka, oba rodzaje mięs nieco się różnią pod względem wartości odżywczej. Zasadniczo mięso z indyka ma niższą zawartość tłuszczu. Zawiera za to więcej niektórych witamin (m.in. B2, B6 i kwasu foliowego). Jest też bogatym źródłem tauryny. Indyk, podobnie jak kurczak, może być podawany psu w różnych formach, np. piersi, skrzydełek, udek czy szyjek. Spośród podrobów w diecie psiej wykorzystywane są m.in. żołądki czy wątroby. Mięso z indyka warto stosować w podobnych sytuacjach jak to z kurczaka.
Surowa jagnięcina dla psa
Mięso jagnięce nie jest często stosowane w żywieniu psów ze względu na dosyć wysoką cenę i ograniczoną dostępność. Jednak, z uwagi na dużą smakowitość, dobrze sprawdza się w roli urozmaicenia w diecie BARF czy też w żywieniu psów wybrednych. Polecane jest także dla alergików. Jagnięcina wyróżnia się korzystnym stosunkiem kwasów tłuszczowych omega-3 i omega-6. Zawiera również cenne składniki, takie jak żelazo, cynk, selen, witamina B1 i L-karnityna.
Jakość mięsa ma znaczenie
Na wartość odżywczą i walory smakowe mięsa wpływa nie tylko jego rodzaj, ale także pochodzenie i świeżość. Rodzaj paszy podawanej zwierzętom, kierunek i warunki chowu, dostęp do wybiegów, mogą oddziaływać na zawartość poszczególnych składników w mięsie i jego smak. Z tego powodu mięsa z hodowli przemysłowych często odznaczają się niższą zawartością witamin, kwasów tłuszczowych omega-3, czy też gorszym smakiem lub teksturą niż pochodzące z chowu ekologicznego. Mięso nie powinno być też zbyt długo przechowywane bez mrożenia, bo może utracić swoje walory smakowe i ulec zepsuciu.
Czy surowe mięso w diecie psa może być niebezpieczne?
Chociaż dieta oparta na surowym mięsie niesie dla psa wiele korzyści, związane są z nią także pewne zagrożenia. Kiedy podawanie czworonogowi surowego mięsa może okazać się niebezpieczne?
Niebezpieczeństwa wynikające z podawania psu surowego mięsa
Głównym zagrożeniem związanym z karmieniem psa surowym mięsem jest ryzyko mikrobiologiczne. Spożywanie przez zwierzaka surowego mięsa może doprowadzić u niego do zatrucia spowodowanego przez bakterie Salmonella, Escherichia, Yersinia, Listeria, Staphylococcus, Enterococcus. Surowe mięso, zwłaszcza pochodzące z niepewnych źródeł, może ponadto zawierać pasożyty, np. wągry tasiemca lub larwy włośnia krętego.
Pewne niebezpieczeństwo wiąże się także z podawaniem psu surowych kości. Ich nadmiar w diecie może spowodować u psa ciężkie zaparcia. U niektórych zwierząt odłamki kości są także przyczyną perforacji przewodu pokarmowego. Z kolei zbyt twarde kości mogą doprowadzić do złamań zębów.
Jakiego mięsa surowego nie należy podawać psu?
Ze względu na potencjalne ryzyko zarażenia wirusem wścieklizny rzekomej i włośniem krętym niezalecane jest podawanie psu surowej wieprzowiny oraz dziczyzny. W dużych ilościach nie powinny być serwowane psu także ryby (np. makrela, śledź, karp) zawierające enzym tiaminazę — rozkładający witaminę B1. Z ostrożnością należy wykorzystywać w diecie czworonoga produkty ciężkostrawne (np. skóry, ścięgna) czy szczególnie bogate w niektóre witaminy (np. wątroby). Nigdy nie należy sięgać też po mięso z niepewnych źródeł, nieświeże czy też ponownie zamrażane.
Kiedy karmienie psa surowym mięsem nie będzie wskazane?
Dieta BARF może być z powodzeniem stosowana u większości psów. Jednak w niektórych sytuacjach bywa nieodpowiednia. Ze względu na zwiększone ryzyko zatruć i ciężki przebieg powikłań nie zaleca się karmienia surowym mięsem psów z osłabioną odpornością, po operacjach, cierpiących na choroby nowotworowe.
Zbilansowanie diety BARF dla psa może być trudne w przypadku chorób dietozależnych, np. trzustki, wątroby, nerek. Z kolei psy cierpiące z powodu chorób zębów mogą mieć problemy z jedzeniem surowych kości, które są jednym z głównych elementów diety BARF. Z żywienia BARF lepiej też zrezygnować jeśli z psem mieszkają osoby z osłabioną odpornością lub dzieci.
Surowe mięso dla szczeniąt: tak czy nie?
Młode psy również mogą czerpać korzyści z diety BARF. Ich dietę trzeba jednak komponować ze szczególną rozwagą.
Czy szczeniaki mogą jeść surowe mięso?
Surowe mięso nie jest bezwzględnie zakazane w diecie szczeniąt. Jego serwowanie młodym psom wiąże się jednak ze znacznie większym ryzykiem niż dorosłym czworonogom. U szczeniąt układ odpornościowy i pokarmowy nie są jeszcze w pełni dojrzałe, dlatego zatrucia i inwazje pasożytnicze spowodowane spożyciem skażonego mięsa mogą mieć u nich bardzo niebezpieczny przebieg.
Dieta BARF dla szczeniaka: czy to dobry pomysł?
Dieta BARF może być odpowiednia dla szczeniąt ze względu na wysoką zawartość dobrze przyswajalnego białka. Taki model żywienia jest też polecany dla młodych psów ze względów behawioralnych — świetnie stymuluje zmysły i pozwala zapoznać zwierzaki z różnymi rodzajami pokarmów. Jednak dużym wyzwaniem może okazać się zbilansowanie surowej diety dla szczeniaka w taki sposób, by dostarczała mu wszystkich niezbędnych składników oraz skomponowanie jej z produktów, które nie spowodują problemów trawiennych.
Warto pamiętać, że wszelkie niedobory w okresie szczenięctwa mogą odbić się na rozwoju młodych psów. Z tego powodu stosowanie takiego sposobu żywienia zawsze należy skonsultować z dietetykiem zwierzęcym lub lekarzem weterynarii.
Surowe czy gotowane mięso dla szczeniaka?
Szczeniętom można podawać zarówno mięso w formie surowej, jak i gotowanej. Mięso surowe ma wyższą wartość odżywczą. Z drugiej strony gotowanie mięsa może pomóc wyeliminować bakterie czy pasożyty.
Jak powinna wyglądać dieta surowa szczeniaka?
Surowa dieta szczeniaka powinna być skomponowana w podobny sposób jak psa dorosłego. Należy jednak dostosować żywienie do zapotrzebowania czworonoga na energię i składniki odżywcze. Warto pamiętać, że szczenięta potrzebują więcej białka i energii niż psy dorosłe. Należy zwrócić szczególną uwagę na zawartość wapnia i fosforu w ich diecie i stosować odpowiednie suplementy (m.in. tran z wątroby dorsza, algi, drożdże browarnicze). Dzienną porcję pokarmu dla szczeniaka trzeba podzielić na 3-5 posiłków.
Od kiedy pies może jeść surowe mięso?
Surowe mięso można wprowadzać do diety czworonoga po zakończeniu okresu odsadzenia, czyli ok. 8. tygodnia życia. W okresie zmiany pokarmu należy zachować szczególną ostrożność i obserwować reakcje czworonoga na nowe pokarmy. Warto zacząć od lekkostrawnego mięsa bez kości.
Praktyczne aspekty karmienia surowym mięsem
Jak prawidłowo karmić psa surowym mięsem? Oto kilka wskazówek.
Jak odpowiednio przyrządzić surowe mięso dla psa?
Aby podawanie psu surowego mięsa było bezpieczne, należy pamiętać o zachowaniu zasad higieny. Przed każdym kontaktem z mięsem trzeba dokładnie umyć ręce. Nie należy zaniedbywać również czyszczenia miski po psich posiłkach. Do krojenia mięsa najlepiej używać osobnych desek i noży. Mięso należy przechowywać i rozmrażać w lodówce. Po rozmrożeniu mięso powinno zostać spożyte przez psa w ciągu 1-2 dni. Nie można go już ponownie zamrażać.
Ilość mięsa w diecie psa: jak dostosować do jego potrzeb?
Zawartość mięsa w diecie psa powinna być zawsze dostosowana do indywidualnych potrzeb wynikających z wieku, aktywności, wielkości czy stanu zdrowia. Aby ustalić optymalną ilość mięsa w diecie BARF dla psa, należy obliczyć zapotrzebowanie energetyczne czworonoga i określić dzienną dawkę pokarmową. Warto przy tym pamiętać, że mięso powinno stanowić 50-60% składu posiłków zwierzaka. By zbilansować tygodniową dietę dla psa, można skorzystać ze specjalnego kalkulatora BARF.
Łączenie surowego mięsa z innym sposobem żywienia
Surowe mięso może być stosowane nie tylko w ramach diety BARF. Sprawdzi się również jako dodatek do suchej lub mokrej karmy.
Czy można mieszać suchą karmę dla psa z surowym mięsem?
Pies może być żywiony w sposób mieszany, np. karmą suchą i surowym mięsem. W praktyce taki sposób żywienia nie jest jednak zalecany ze względu na różne tempo trawienia obu typów pokarmów oraz trudności z prawidłowym bilansowaniem posiłków. W przypadku żywienia psa suchą karmą znacznie lepiej sprawdzi się serwowanie psu surowego mięsa jako przekąski między posiłkami. W takim przypadku nie powinno ono stanowić więcej niż 10% diety.
Podsumowanie
Wykorzystanie surowego mięsa w diecie psa może być korzystne ze względów żywieniowych i behawioralnych. By dieta BARF była odpowiednio zbilansowana, należy podawać zwierzakowi różne rodzaje mięs oraz wzbogacać jego dietę pokarmami roślinnymi, suplementami, podrobami, kośćmi. Nie można też lekceważyć zagrożeń związanych z serwowaniem pupilowi surowego mięsa. Włączenie surowego mięsa do diety czworonoga zawsze powinno być więc dokładnie przemyślane i skonsultowane z lekarzem weterynarii.
